Geschillenkamer is niet bevoegd om te oordelen over beweerde discriminatie bij het vaststellen van de erfbelasting

De indiener van de klacht is een alleenstaande persoon zonder kinderen. Hij meent dat er sprake is van discriminatie op grond van burgerlijke staat bij de vaststelling van de erfbelasting. Nu hij alleenstaande is zonder kinderen zullen zijn erfgenamen een hoger percentage erfbelasting moeten betalen dan wanneer gehuwden hetzelfde bedrag zouden nalaten aan hun kinderen. 

De Geschillenkamer is bevoegd om op niet-bindende wijze te beoordelen of er sprake is van een discriminatie in de zin van het Gelijkekansendecreet. Een klacht die niet gaat over een discriminatie zoals bedoeld in dit decreet is niet ontvankelijk. 

Uit artikel 21 van het Gelijkekansendecreet volgt dat wanneer een minder gunstige behandeling rechtstreeks voortvloeit uit een decreet of krachtens een decreet, er geen discriminatie in de zin van het Gelijkekansendecreet kan worden vastgesteld. De Geschillenkamer is dus niet bevoegd om zich uit te spreken over klachten die gaan over beweerde discriminaties die voortvloeien uit een decreet of de bijhorende uitvoeringsbesluiten.  

De beweerde minder gunstige behandeling in deze zaak volgt rechtstreeks uit een decreet. Het verschil in behandeling tussen de erfgenamen van de indiener van de klacht en de kinderen die erfgenaam zijn van gehuwde personen volgt namelijk rechtstreeks uit artikel 2.7.4.1.1. van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013. Dit artikel bepaalt het tarief van de erfbelasting. 

Omdat het verschil in behandeling rechtstreeks volgt uit een decreet, is de Geschillenkamer niet bevoegd om zich uit te spreken over de klacht. 

De Geschillenkamer is overeenkomstig artikel 14 van het VMRI-decreet, samen gelezen met artikel 21 Gelijkekansendecreet, niet bevoegd om te oordelen over de klacht. 

De Geschillenkamer, samengesteld uit voorzitter Yves Thiery, bijzitter Jonas Riemslagh en bijzitter Marie Spinoy, bijgestaan door griffier Dorien Geeroms, spreekt het volgende oordeel uit:

De Geschillenkamer heeft de klacht ontvangen op 6 september 2024.

De Geschillenkamer heeft een voorlopig onderzoek uitgevoerd op basis van artikel 14 van het Besluit van de Vlaamse Regering over de samenstelling van en de procedure voor de geschillenkamer van het Vlaams Mensenrechteninstituut van 15 december 2023.

Het resultaat van het voorlopig onderzoek, met name dat de Geschillenkamer zich niet bevoegd acht om de klacht te beoordelen, is aan de indiener van de klacht bezorgd op 18 februari 2025. 

De Geschillenkamer heeft het standpunt van de indiener van de klacht over de conclusie van het voorlopig onderzoek ontvangen op 18 maart 2025.  

De indiener van de klacht diende klacht in bij het Vlaams Mensenrechteninstituut over een beweerde discriminatie op grond van burgerlijke staat door de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL).

De indiener van de klacht is een alleenstaande persoon zonder kinderen. Zijn klacht gaat over een beweerde discriminatie op grond van burgerlijke staat en gezinssamenstelling bij de vaststelling van de erfbelasting. Nu hij alleenstaande is zonder kinderen zullen zijn erfgenamen een hoger percentage erfbelasting moeten betalen dan wanneer gehuwden hetzelfde bedrag zouden nalaten aan hun kinderen.  

De klacht is op 6 september 2024 aan de Geschillenkamer bezorgd.

De Geschillenkamer moet bij het ontvangen van een klacht eerst controleren of de klacht ontvankelijk is en ze deze dus kan beoordelen.[1] Als de Geschillenkamer op basis van een voorlopig onderzoek van de klacht en eventuele stukken daarbij, meent dat de klacht mogelijk niet ontvankelijk is, nodigt de Geschillenkamer de indiener van de klacht uit om binnen twintig werkdagen daarover een standpunt mee te delen.[2] Daarna beslist de Geschillenkamer zo spoedig mogelijk of de klacht onontvankelijk is, dan wel of de Geschillenkamer een definitieve beslissing over de ontvankelijkheid neemt na het uitwisselen van standpunten over de klacht. 

De Geschillenkamer is enkel bevoegd om op niet-bindende wijze te beoordelen of er sprake is van een discriminatie in de zin van het Gelijkekansendecreet en het Decreet evenredige arbeidsparticipatie.[3] Een klacht die niet gaat over een discriminatie zoals bedoeld in één van deze decreten is niet ontvankelijk.[4] 

Een minder gunstige behandeling die rechtstreeks voortvloeit uit een decreet of krachtens een decreet, kan niet leiden tot de vaststelling van een discriminatie in de zin van het Gelijkekansendecreet. Artikel 21 van het Gelijkekansendecreet stelt hierover:  

“§ 1. Een situatie waarbij iemand op grond van een of meer, werkelijke of vermeende, eigen of bij associatie toegekende, beschermde kenmerken, minder gunstig wordt behandeld dan iemand anders in een vergelijkbare situatie wordt, is of zou worden behandeld, geeft nooit aanleiding tot de vaststelling van enige vorm van discriminatie die door dit decreet verboden wordt als die situatie wordt voorzien door of krachtens een decreet, of voortvloeit uit de toepassing ervan.”  

De Geschillenkamer is dus niet bevoegd om zich uit te spreken over een mogelijke discriminatie die rechtstreeks voortvloeit uit een decreet of krachtens een decreet. De bewoording ‘krachtens een decreet’ verwijst naar besluiten opgesteld in uitvoering van een decreet.[5] De Geschillenkamer kan zich wel uitspreken over een mogelijke discriminatie die geen wettelijke of decretale grondslag heeft (voor zover het gaat over aangelegenheden die tot de bevoegdheid van het Vlaamse gewest of de Vlaamse gemeenschap behoren).  

De indiener van deze klacht voert aan dat er sprake is van een discriminatie op grond van burgerlijke staat, als gevolg van een verschil in behandeling tussen de erfgenamen van alleenstaande personen zonder kinderen en de kinderen van gehuwde personen.  

De minder gunstige behandeling waarover de indiener van de klacht zich beklaagt, blijkt rechtstreeks te volgen uit een decreet. Het verschil in behandeling tussen (a) zijn erfgenamen en (b) de kinderen die erfgenaam zijn van gehuwde personen blijkt rechtstreeks te volgen uit artikel 2.7.4.1.1. van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013. Dit artikel bepaalt het tarief van de erfbelasting. 

Omdat het verschil in behandeling rechtstreeks blijkt te volgen uit een decreet, besloot de Geschillenkamer op basis van een voorlopig onderzoek dat de aangevoerde minder gunstige behandeling een behandeling is zoals bedoeld in artikel 21, §1 Gelijkekansendecreet. De Geschillenkamer besloot dus dat ze niet bevoegd is om zich uit te spreken over de klacht. 

De Geschillenkamer moet in deze zaak beslissen of zij bevoegd is om te oordelen over het verschil in behandeling tussen de erfgenamen van alleenstaande personen zonder kinderen en de kinderen van gehuwde personen.  

De Geschillenkamer  kwam op basis van een voorlopig onderzoek tot de conclusie dat zij niet bevoegd is om te oordelen over de klacht, op basis van artikel 14 van het VMRI-decreet samen gelezen met artikel 21 Gelijkekansendecreet.

Uit het standpunt van de indiener van de klacht blijkt niet dat de conclusie van het voorlopig onderzoek moet worden aangepast. De Geschillenkamer acht zich dan ook niet bevoegd om zich uit te spreken over deze klacht. 

De Geschillenkamer is overeenkomstig artikel 14 van het VMRI-decreet, samen gelezen met artikel 21 Gelijkekansendecreet, niet bevoegd om te oordelen over de klacht.