Nieuwe VN-speciaal rapporteur voor het recht op adequate huisvesting uit bezorgdheid over toegang tot wonen in Vlaanderen

De nieuwe VN speciaal-rapporteur voor het recht op adequate huisvesting, Koldo Casla, heeft een brief gericht aan de Belgische overheid waarin hij vragen stelt bij de toenemende voorwaardelijkheid van de toegang tot sociale huisvesting, in het bijzonder in Vlaanderen, met nadelige gevolgen voor personen met een buitenlandse achtergrond en migranten.

In zijn brief verwijst de rapporteur onder meer naar:

• de taalkennisvereiste bij de toegang tot sociale huisvesting, die volgens hem kan bijdragen tot sociale uitsluiting en geografische segregatie;
• de lokale bindingsvoorwaarde, waarbij voorrang wordt gegeven aan kandidaten die gedurende minstens vijf van de voorbije tien jaar onafgebroken in de gemeente hebben gewoond. Volgens de rapporteur kan deze voorwaarde een negatieve impact hebben op mensen in armoede, personen zonder vaste verblijfplaats en mensen met een instabiele woonsituatie.

De rapporteur herinnert België aan zijn verplichtingen onder het mensenrechtelijk kader om het recht op adequate huisvesting geleidelijk te verwezenlijken met maximaal gebruik van de beschikbare middelen en dit zonder discriminatie. Hij benadrukt daarbij dat ook personen zonder Belgische nationaliteit, ongeacht hun verblijfsstatuut, aanspraak maken op bescherming tegen discriminatie bij de uitoefening van economische en sociale rechten.

In zijn conclusies roept de VN-rapporteur de Belgische en Vlaamse overheden op om de verenigbaarheid van deze maatregelen met de mensenrechten te motiveren en doeltreffende mechanismen uit te bouwen om discriminatie op grond van nationale afkomst of migratiestatus tegen te gaan, zowel op de private als de sociale huurmarkt. Daarnaast vraagt hij de overheid om bijkomende toelichting bij de aangehaalde maatregelen.

Het Vlaams Mensenrechteninstituut wees eerder al op de risico's van een toenemende voorwaardelijkheid van het recht op wonen in zijn reactie op de Vlaamse beleidsnota Wonen. Daarin benadrukte het instituut dat maatregelen die de toegang tot huisvesting beperken zorgvuldig moeten worden getoetst aan het recht op wonen en het discriminatieverbod.