Advies over gelijkwaardige alternatieven voor digitale dienstverlening
Samenvatting advies
Bijna vier op de tien Vlamingen lopen risico uitgesloten te worden van essentiële diensten, simpelweg omdat ze geen toegang hebben tot digitale toestellen of onvoldoende digitale basisvaardigheden bezitten. Wanneer de overheid haar dienstverlening uitsluitend digitaal aanbiedt, komen hun mensenrechten in het gedrang. Denk hierbij, bijvoorbeeld, aan het recht op een menswaardig bestaan, privacy, vrije meningsuiting en gelijke behandeling. Vooral ouderen, mensen met een lager inkomen of beperkte scholing zijn extra kwetsbaar. Dit ondermijnt het principe van gelijke toegang tot overheidsdiensten en brengt, daarenboven, de ambities van het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap, zoals zelfstandig kunnen leven, in gevaar.
Het Vlaams Mensenrechteninstituut stelt op basis van klachten, meldingen en onderzoek vast dat het huidige Vlaamse beleid rond digitale inclusie én niet-digitale toegankelijkheid nog beter kan. Daarom pleiten we voor drie concrete maatregelen:
- Afdwingbare garanties op gelijkwaardige alternatieven voor digitale dienstverlening;
- Effectieve toezichtmechanismen zodat de last voor afdwingen niet valt op wie al kwetsbaar is;
- Duidelijke, samen met alle betrokkenen – inclusief digitaal kwetsbare burgers – uitgewerkte richtlijnen voor alternatieven bij alle publieke instanties. Enkel zo maken we van digitale vooruitgang een recht en een genot voor iedereen, niet een nieuwe bron van ongelijkheid.