Advies over taalheldklassen

Het ontwerp van decreet betreffende taalmaatregelen in het onderwijs voert verschillende maatregelen in om de kennis van het Nederlands in het onderwijs te bevorderen. Het Vlaams Mensenrechteninstituut erkent het belang van het Nederlands in onze samenleving en onderschrijft de doelstelling om taalachterstand in het basisonderwijs te voorkomen en te remediëren. In dit advies werpt het Vlaams Mensenrechteninstituut een mensenrechtelijke blik op één specifieke maatregel: de invoering van taalheldklassen in het lager onderwijs en meer bepaald de modaliteiten daarvan. Het volgen van onderwijs in een aparte klas, eventueel zelfs in een andere school, wordt daarmee in beginsel verplicht voor anderstalige leerlingen die nieuw instromen in het tweede jaar of hoger (tenzij zij het Nederlands voldoende beheersen). Ook andere leerlingen die het Nederlands onvoldoende beheersen komen in aanmerking.

Het Vlaams Mensenrechteninstituut benadrukt in dit advies het belang van voldoende waarborgen bij het invoeren van deze taalheldklassen om mogelijke willekeur en discriminatie te vermijden. Het is aangewezen dat de overheid zich daarbij laat leiden door de principes uit de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Deze principes zijn relevant bij zowel de invoering van het decreet als de uitrol van de taalheldklassen. De waarborgen moeten er onder meer voor zorgen dat taalheldklassen voldoende kwaliteitsvol zijn en gericht zijn op het zo snel mogelijk verwerven van het Nederlands, en dat anderstalige nieuwkomers of andere leerlingen die de onderwijstaal onvoldoende beheersen enkel in een aparte taalheldklas worden geplaatst wanneer dit daadwerkelijk noodzakelijk is en niet langer dan nodig. Deze waarborgen zijn in het bijzonder van belang bij gebrek aan duidelijke onderzoeksresultaten die wijzen op het succes van voltijdse taalheldklassen.