Onvoldoende bewijs dat aanstelling werd beëindigd op grond van seksuele oriëntatie

De indiener van de klacht was tijdelijk aangesteld als opvoeder bij een internaat. De indiener van de klacht werd door de directie van het internaat aangesproken over het feit dat hij op zijn openbare instagramprofiel accounts volgde met seksueel getinte foto’s van jonge mannen. Het internaat stelde een vaststellingsfiche op. Deze fiche werd ondertekend door de indiener van de klacht.

De indiener van de klacht stelt dat tijdens een gesprek met de directeur van het internaat van diezelfde dag, ter sprake kwam dat hij homoseksueel is. Als reactie daarop zou het internaat plots zijn aanstelling hebben beëindigd. Volgens de indiener van de klacht werd zijn aanstelling bijgevolg beëindigd omwille van zijn seksuele oriëntatie. 

De Geschillenkamer moest beoordelen of er sprake is van directe discriminatie op grond van seksuele oriëntatie. Hiervoor moet de indiener van de klacht aannemelijk maken dat zijn seksuele oriëntatie de oorzaak is voor het einde van zijn aanstelling bij het internaat.

De Geschillenkamer is van oordeel dat er geen elementen worden aangebracht die aannemelijk maken dat de aanstelling is beëindigd wegens de seksuele oriëntatie van de indiener van de klacht. De indiener baseert zich voornamelijk op getuigenverklaringen van een ex-collega. Deze getuige was echter niet aanwezig bij het gesprek met de directeur. De andere overtuigingsstukken van de indiener van de klacht wijzen evenmin op een oorzakelijk verband met zijn seksuele oriëntatie.

Om deze redenen oordeelt de Geschillenkamer dat er geen directe discriminatie op grond van seksuele oriëntatie overeenkomstig het Gelijkekansendecreet kan worden vastgesteld.

De Geschillenkamer, samengesteld uit voorzitter Sarah Lambrecht, bijzitter Line Hellemans en bijzitter Jonas Riemslagh, en bijgestaan door griffier Dorien Geeroms, spreekt het volgende oordeel uit:

De Geschillenkamer heeft de klacht ontvangen op 19 november 2024.

De fase van het uitwisselen van standpunten en overtuigingsstukken werd afgerond op 10 maart 2025. De Geschillenkamer ontving de volgende stukken:

• het standpunt van de verweerder van 8 januari 2025
• het antwoord van de indiener van de klacht van 7 februari 2025
• het antwoord van de verweerder van 10 maart 2025.

De Geschillenkamer behandelde de zaak tijdens een hoorzitting op 26 maart 2025. De indiener van de klacht was zelf aanwezig op deze zitting. Het internaat werd vertegenwoordigd door de directeur en advocaten I. De Wilde en M. Dhanyns.

Tijdens de hoorzitting werd over een aantal aspecten bijkomende informatie opgevraagd.[1] De beide partijen hebben deze informatie bezorgd op 9 april 2025. Ze hebben hun bijkomend standpunt bezorgd aan de Geschillenkamer op 25 april 2025.

Het internaat verzoekt om het oordeel te anonimiseren. De publicatie van haar naam zou de leerlingen van het internaat en hun ouders aanzetten tot speculeren over deze zaak, wat het privéleven van de betrokken leerling in het gedrang zou kunnen brengen. Een anonimisering zou essentieel zijn om de integriteit van het internaat en de betrokken personen te beschermen, de gemoedsrust van de ouders te waarborgen en het fundamentele recht op privacy van de leerling te respecteren.

De decreetgever heeft bepaald dat de Geschillenkamer haar oordelen steeds publiek bekendmaakt en dat de anonimisering van betrokken rechtspersonen daarbij slechts uitzonderlijk kan gebeuren.4 Het internaat toont niet aan dat haar reputatieschade van een andere aard zou zijn dan die van gelijk welke andere rechtspersoon bij het vermelden van diens gegevens in een oordeel. Het toestaan van de anonimisering op grond daarvan zou de regel van openbaarheid uithollen.

Wel bestaat in dit geval het risico dat uit de feiten kan worden afgeleid wie de indiener van de klacht en de andere betrokkenen zijn.

De Geschillenkamer kent het verzoek om anonimisering om die reden toe.

De indiener van de klacht was aangesteld als tijdelijk statutair personeelslid bij een internaat.

De indiener van de klacht werkte halftijds als opvoeder in het internaat. Daarnaast was hij zelfstandige in bijberoep als event- en artistmanager.

Op 9 februari 2024 informeerde een medewerker de directie van het internaat over het feit dat de indiener van de klacht op zijn openbare instagramprofiel accounts volgde met seksueel getinte foto’s van jonge mannen en dat het profiel van de accounts gelijkend was aan het doelpubliek van het internaat.

De indiener van de klacht werd via Smartschool uitgenodigd voor een gesprek op 28 februari 2024. Tijdens dat gesprek wezen twee directieleden de indiener van de klacht erop dat het volgen van deze accounts inging tegen het gedrag dat van hem als opvoeder werd verwacht.

Er bestaat betwisting over de vraag of de indiener van de klacht op 28 februari 2024 al dan niet eenzijdig zijn ambt heeft neergelegd.

Wel staat vast dat de indiener van de klacht zijn sleutels overhandigde, zijn persoonlijke spullen mee naar huis nam en na die datum niet meer werkte.

Het internaat leverde een formulier C.4 af met 29 februari 2024 als einddatum van de aanstelling. 

De klacht werd op 19 november 2024 aan de Geschillenkamer bezorgd.

Volgens de indiener van de klacht werd hij ongunstig behandeld omwille van het beschermd criterium seksuele oriëntatie. De indiener van de klacht benadrukt dat het internaat bereid was om hem een aangepaste taakinvulling te geven, nadat de instagramkwestie aan het licht kwam. Pas toen ter sprake kwam dat hij homoseksueel is, verzocht de directeur hem om zijn sleutels af te geven en onmiddellijk te vertrekken.

Het internaat voert aan dat de Geschillenkamer de klacht niet kan behandelen omdat die kennelijk ongegrond is. Volgens het internaat brengt de indiener van de klacht geen enkel overtuigingsstuk bij dat doet vermoeden dat hij ongunstig zou zijn behandeld wegens zijn seksuele oriëntatie. In ieder geval kan er volgens het internaat geen sprake zijn van directe discriminatie op grond van seksuele oriëntatie, nu er geen ongunstige behandeling is.

De Geschillenkamer moet in deze zaak beoordelen of de klacht ontvankelijk is en ze deze dus kan beoordelen (I) en of er sprake is van een directe discriminatie op grond van seksuele oriëntatie (II).

I. Ontvankelijkheid van de klacht 

Een klacht is niet ontvankelijk wanneer zij “kennelijk ongegrond is”.[2] Volgens het internaat heeft de indiener van de klacht uit eigen beweging zijn ambt neergelegd, waardoor er geen sprake is van enige ongunstige behandeling door het internaat. De klacht zou dan ook kennelijk ongegrond zijn.

Deze beoordeling valt samen met de beoordeling van de gegrondheid van de klacht. Volgens de Geschillenkamer zijn de omstandigheden waarin de aanstelling van de indiener van de klacht werd beëindigd onduidelijk (zie II. B). De klacht is niet kennelijk ongegrond. 

II. Directe discriminatie op grond van seksuele oriëntatie

A. Algemene beginselen

Een directe discriminatie  op grond van seksuele oriëntatie in arbeidsbetrekkingen vindt plaats wanneer:  

• iemand minder gunstig wordt behandeld dan iemand anders in een vergelijkbare situatie; 
• op grond van seksuele oriëntatie (oorzakelijk verband);[3]
• tenzij de seksuele oriëntatie vanwege de aard van de specifieke beroepsactiviteit of de context waarin die wordt uitgevoerd, een wezenlijke en bepalende beroepsvereiste vormt, en op voorwaarde dat het doel legitiem is en het vereiste passend en noodzakelijk is (rechtvaardiging).[4]

De indiener van de klacht voert aan dat:

• hij zijn ambt als opvoeder moest neerleggen;
• van zodra de directeur op de hoogte was van zijn seksuele oriëntatie.

De Geschillenkamer onderzoekt of een directe discriminatie bewezen is in de volgende stappen:

• In de eerste stap bekijkt de Geschillenkamer of de indiener van de klacht feiten aanvoert die het bestaan van een discriminatie kunnen doen vermoeden.
• De verweerder kan een vermoeden van discriminatie weerleggen door te bewijzen dat er geen sprake is van een discriminatie. Hij kan dit bewijs leveren door het vermoeden van de indiener van de klacht te weerleggen of door de ongunstige behandeling te rechtvaardigen. Dit is de tweede stap.[5]

Voor de vaststelling van een discriminatie is een bewijs van opzet of enige andere specifieke drijfveer van de verweerder niet vereist.[6]

B. Minder gunstige behandeling op grond van seksuele oriëntatie

De Geschillenkamer gaat eerst na of de indiener van de klacht voldoende aannemelijk maakt dat er sprake is van een oorzakelijk verband tussen de minder gunstige behandeling en een beschermd kenmerk, in dit geval seksuele oriëntatie.

De indiener van de klacht erkent dat hij door het internaat werd uitgenodigd voor een gesprek op 28 februari 2024, naar aanleiding van profielen die hij volgde met zijn instagramaccount.

Over wat er die dag gebeurde lopen de versies van de beide partijen uiteen:

• Volgens de indiener van de klacht verduidelijkte hij aan het internaat dat zijn instagramprofiel gedeeld werd met zijn medemanager en kaderde in zijn zelfstandige activiteit. Hij en zijn zakenpartner volgen profielen van jonge mannen, omdat zij mannelijke modellen, acteurs en figuranten rekruteren voor events en media-opdrachten. Volgens de indiener van de klacht stelde het internaat zich aanvankelijk begripvol op. De directie stelde voor om eventueel een nieuwe functie uit te oefenen in het internaat, of op een andere verdieping te werken. Het internaat toonde echter geen begrip meer voor de situatie toen de indiener van de klacht vermeldde dat hij homoseksueel was. Op dat moment deelde de directeur mee dat zijn opdracht onmiddellijk stopgezet moest worden. Er werd verwezen naar een andere opvoeder die recent strafrechtelijke feiten pleegde tegen leerlingen. Dit mocht volgens de directeur zeker niet opnieuw gebeuren.
• Het internaat stelt dat de indiener van de klacht eerst beweerde dat zijn account gehackt was. Nadien zei hij dat hij het account deelde met zijn ex-partner en dat hij zelf de inloggegevens niet meer had. Het internaat geeft aan dat de indiener van de klacht de keuze kreeg tussen een alternatieve taakinvulling of een vrijwillig einde. In dat laatste geval zou het internaat op het formulier C.4 werkloosheid “einde opdracht” vermelden als reden van beëindiging. Na afloop van dit gesprek werd ook een vaststellingsfiche over deze feiten overhandigd aan de indiener van de klacht. Een korte tijd na dit gesprek zou de directeur de indiener van de klacht hebben aangetroffen in de opvoederskamer. Hij was druk bezig met het “ontvolgen” van accounts op zijn instagramprofiel. Hij zou toen hebben gezegd dat hij dit nooit kon goedmaken, al zijn spullen hebben ingepakt en zijn sleutels hebben overhandigd. De directie gaf vervolgens de instructie aan het secretariaat om de toegang tot smartschool stop te zetten en een formulier C.4 op te stellen. Dit formulier is gedateerd op 1 maart 2024 en duidt 29 februari 2024 aan als einddatum van het contract. Het internaat licht nog toe waarom op 4 maart 2024 een tweede vaststellingsfiche werd opgesteld.

De Geschillenkamer bespreekt deze tweede vaststellingsfiche niet, omdat de beide partijen erkennen dat zij werd opgesteld na het einde van de samenwerking en niet relevant is voor de beoordeling van de discriminatie.

Volgens het internaat mag de Geschillenkamer zich niet uitspreken over de geldigheid van de beëindiging van het statutair dienstverband met de indiener van de klacht.

De Geschillenkamer is bevoegd om op niet-bindende wijze te beoordelen of er sprake is van een discriminatie in de zin van het Gelijkekansendecreet.[7] Om te onderzoeken of iemand minder gunstig werd behandeld, kan het relevant zijn om na te gaan hoe een arbeidsrelatie is geëindigd.

De Geschillenkamer acht het in dit geval niet noodzakelijk om zich uit te spreken over de wijze van beëindiging. Hierna zal immers blijken dat de indiener van de klacht het oorzakelijk verband tussen de minder gunstige behandeling en het beschermd kenmerk seksuele oriëntatie niet aannemelijk maakt. Bijgevolg is de eerste stap om na te gaan of er directe discriminatie is, hoe dan ook niet vervuld.

De indiener van de klacht baseert zich voornamelijk op een schriftelijke verklaring van een ex-collega. Deze getuigt dat hij de indiener van de klacht op 28 februari 2024 volledig ontredderd aantrof op de parking van het internaat. Uit een gesprek dat de getuige nadien had met de directeur zou naar voren zijn gekomen dat ze het vreemd vond dat de indiener van de klacht nooit heeft gesproken over zijn seksuele oriëntatie.

De Geschillenkamer stelt vast dat de ex-collega enkel de gemoedstoestand van de indiener van de klacht heeft kunnen vaststellen. Rekening houdend met de gebeurtenissen van 28 februari 2024 is het logisch dat de indiener van de klacht van streek was. Bij de gesprekken van die dag was de getuige echter niet aanwezig. Hij verwijst wel nog naar een gesprek dat hij de dag na de feiten had met de directeur. De verklaring geeft echter niet weer wat de directeur exact heeft gezegd en zegt alleszins niets over wat er op 28 februari 2024 gebeurde. De verklaring is onvoldoende om discriminatie te kunnen doen vermoeden.

De andere overtuigingsstukken wijzen evenmin op een oorzakelijk verband met zijn seksuele oriëntatie:

• Het internaat stelde op 23 februari 2024 een vaststellingsfiche op. De indiener van de klacht ondertekende deze fiche op 28 februari 2024. Hij kreeg een waarschuwing om zich volgens de pedagogische opdracht van een internaatmedewerker in het PPGO! te gedragen. De indiener van de klacht tekende geen bezwaar aan tegen deze fiche. Hij erkent de ernst van het feit dat hij de instagramprofielen met seksueel getinte en expliciete beelden van jonge mannen volgde. Hij is zich ervan bewust dat zijn instagrampagina niet strookt met hoe een opvoeder zich moet gedragen. Het internaat bewijst een objectieve reden om de indiener van de klacht aan te spreken op 28 februari 2024. Tijdens de hoorzitting suggereerde de indiener van de klacht dat er te veel tijd is verlopen tussen de melding van de instagrampagina en het gesprek. Dit tijdsverloop doet echter geen afbreuk aan de vaststellingen. Na de gesprekken van 28 februari 2024 heeft de indiener van de klacht nog verschillende berichten gestuurd naar de directeur van het internaat. Alle berichten gaan over de instagramprofielen die hij volgde en over het feit dat het gaat over meerderjarige mannen. In geen van deze berichten wordt gesproken over de beëindiging van de samenwerking op grond van zijn seksuele oriëntatie.  

Aangezien de indiener van de klacht niet aannemelijk maakt dat zijn aanstelling is beëindigd omwille van zijn seksuele oriëntatie, is de klacht ongegrond. De Geschillenkamer moet de tweede stap (weerlegging vermoeden discriminatie) dan ook niet beoordelen.

Om deze redenen oordeelt de Geschillenkamer dat er geen directe discriminatie op grond van seksuele oriëntatie overeenkomstig het Gelijkekansendecreet kan worden vastgesteld.