Parkeerloket Oostende discrimineert niet door een retributie aan een persoon met een handicap aan te rekenen

Situatie 

In Oostende mogen houders van een parkeerkaart voor personen met een handicap gratis parkeren, zowel op de voorbehouden plaatsen voor personen met een handicap als op de niet-voorbehouden betalende parkeerplaatsen. Dit laatste is een gunstbeleid van de stad Oostende. Sinds 1 december 2022 moeten mensen die van dit gunstbeleid gebruik willen maken, hun nummerplaat vooraf registreren bij het parkeerloket van Oostende.

De indienster van de klacht heeft een motorische handicap en beschikt over een parkeerkaart voor personen met een handicap. In december 2023 ging zij naar Oostende. Zij parkeerde op een niet-voorbehouden, in principe betalende, parkeerplaats. Ze ging ervan uit dat ze daar gratis mocht parkeren. Ze ontving echter een factuur voor een retributie omdat ze zich vooraf niet had geregistreerd. 

Ze betwistte de retributie bij het parkeerloket van Oostende. Ze vroeg om die kwijt te schelden omdat het voldoende zou moeten zijn om de parkeerkaart voor personen met een handicap zichtbaar aan de voorruit te leggen. Het parkeerloket weigerde de kwijtschelding.  

Beoordeling door de Geschillenkamer

Bevoegdheid Geschillenkamer

Volgens de indienster van de klacht mocht de stad Oostende geen bijkomende voorwaarde van registratie van nummerplaten opleggen, omdat dit in strijd zou zijn met federale regelgeving. De Geschillenkamer benadrukt dat zij zich niet mag uitspreken over beweerde discriminatie in een domein dat onder de exclusieve bevoegdheid van de federale overheid valt. De Geschillenkamer is wel bevoegd om te beoordelen of er sprake is van een discriminatie in de zin van het Gelijkekansendecreet. Dit decreet is van toepassing op de betwisting over een retributie voor de overtreding van een aanvullend parkeerreglement dat Oostende opstelde, zoals in deze zaak.

Geen indirecte discriminatie op grond van handicap

De Geschillenkamer moest in deze zaak beoordelen of er sprake is van een indirecte discriminatie op grond van handicap. 

Het systeem van registratie van de nummerplaten is een bijkomende voorwaarde om gebruik te kunnen maken van het gunstig parkeerregime tegenover het oude systeem. Vroeger volstond het om de parkeerkaart voor personen met een handicap zichtbaar te leggen. Personen met een handicap die de voorwaarde van registratie van nummerplaten niet naleven moeten een retributie betalen. Er is dus een benadeling van personen met een handicap.

Deze benadeling vormt geen discriminatie als die objectief gerechtvaardigd is. Het willen implementeren en handhaven van een parkeerbeleid, dat een gunstbeleid omvat voor houders van een parkeerkaart voor personen met een handicap, is een legitiem doel. 

De registratie van de nummerplaat maakt het mogelijk om in het systeem aan te geven dat deze wagen gratis geparkeerd mag staan op niet-voorbehouden parkeerplaatsen. De registratievereiste is dus passend en noodzakelijk om de doelstelling van het gunstbeleid te bereiken.

Rekening houdend met de inspanningen van het parkeerloket om de obstakels zoveel als mogelijk weg te nemen, weegt het belang van het nagestreefde doel op tegen het nadeel dat personen met een handicap kunnen ondervinden doordat zij hun nummerplaat moeten registreren. De benadeling is dus gerechtvaardigd.    

Oordeel

Om die redenen oordeelt de Geschillenkamer dat er geen indirecte discriminatie op grond van handicap overeenkomstig het Gelijkekansendecreet kan worden vastgesteld.

De Geschillenkamer, samengesteld uit voorzitter Koen Lemmens, bijzitter Eva Brems en bijzitter Line Hellemans, en bijgestaan door griffier Dorien Geeroms, spreekt het volgende oordeel uit: 

Procedure

De Geschillenkamer heeft de klacht ontvangen op 26 september 2025. 

De fase van het uitwisselen van standpunten en overtuigingsstukken werd afgerond op 18 december 2025. De Geschillenkamer ontving de volgende stukken:   

• het antwoord van de indienster van de klacht van 20 november 2025
• het antwoord van de verweerder van 18 december 2025.

De Geschillenkamer behandelde de zaak tijdens een hoorzitting op 12 februari 2026. De indienster van de klacht en haar advocaat J. Vanaeken namen online deel aan de hoorzitting. De verweerder werd op de zitting vertegenwoordigd door twee personeelsleden. 

Feiten

De indienster van de klacht heeft een motorische handicap en beschikt over een parkeerkaart voor personen met een handicap.

Op 28 december 2023 ging zij naar Oostende, waar haar schoonvader een tweede verblijf heeft. Zij parkeerde op een niet-voorbehouden, in principe betalende, parkeerplaats in de buurt. Zij ging ervan uit dat zij daar gratis mocht parkeren.

Op 5 januari 2024 ontving de indienster van de klacht een retributie van 40 euro van het parkeerloket van Oostende, omdat ze in een betalende zone had geparkeerd. Zij betwistte de retributie en stelde dat haar parkeerkaart voor personen met een handicap duidelijk zichtbaar lag aan de voorruit van de wagen. 

Het parkeerloket antwoordde op 14 maart 2024 dat ze de retributie niet kon annuleren, omdat de parkeerkaart voor personen met een handicap niet was geregistreerd in het digitale systeem van het parkeerloket.  

In Oostende mogen personen met een handicap niet alleen gratis parkeren op de voorbehouden plaatsen, maar ook op alle andere parkeerplaatsen, die normaal betalend zijn. Aanvankelijk zorgde Indigo voor de handhaving van het parkeerbeleid. Het volstond toen om de parkeerkaart voor personen met een handicap zichtbaar aan de voorruit te leggen. In 2022 liep de samenwerking met Indigo af en kreeg Oostende het systeem in eigen beheer. De handhaving van het parkeerbeleid gebeurt nu digitaal, met gebruik van scanwagens. Hiervoor is het noodzakelijk om nummerplaten te registreren. Oostende vereist daarom sinds 1 december 2022 dat houders van een parkeerkaart voor personen met een handicap zich eenmalig registreren bij het parkeerloket om gratis te kunnen parkeren op betalende parkeerplaatsen.[1] In dit systeem kunnen zij daarna maximaal twee nummerplaten registreren, die worden gelinkt aan de parkeerkaart.

Vanaf 1 september 2025 heeft Oostende een nieuw parkeerbeleid voor personen met een handicap ingevoerd. Voortaan maakt de stad gebruik van de digitale app handyPark. In de app kunnen personen met een handicap zowel hun parkeerkaart als een onbeperkt aantal nummerplaten registreren. 

Standpunten partijen

Beoordeling door de Geschillenkamer 

De Geschillenkamer moet in deze zaak beoordelen of er sprake is van een indirecte discriminatie op grond van handicap.

I. Bevoegdheid

De indienster van de klacht werpt op dat de stad Oostende geen bijkomende voorwaarde van registratie van nummerplaten mocht opleggen, omdat dit in strijd is met federale regelgeving. Ze stelt dat zowel de gemeente als het gewest de bevoegdheid van de federale overheid over de politie van het wegverkeer moeten eerbiedigen.  

De Geschillenkamer is enkel bevoegd om op niet-bindende wijze te beoordelen of er sprake is van een discriminatie in de zin van het Gelijkekansendecreet binnen de grenzen van de aan de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest toegewezen bevoegdheden. De Geschillenkamer kan zich daarom niet uitspreken over beweerde discriminatie in een domein dat onder de exclusieve bevoegdheid van de federale overheid valt. 

De algemene politie over het wegverkeer is inderdaad een federale bevoegdheid. Maar de gewesten zijn bevoegd om aanvullende reglementen over het wegverkeer aan te nemen.[3] De vestiging en de invordering van de gemeente- en provinciebelastingen behoren tot de organisatie, bevoegdheid en werking van de gemeentelijke en provinciale instellingen.[4]

De klacht gaat over een retributie van een stad in Vlaanderen, voor de overtreding van een aanvullend parkeerreglement dat deze stad opstelde. Het Gelijkekansendecreet is dus van toepassing. De Geschillenkamer is bijgevolg bevoegd om de klacht te onderzoeken. 

II. Indirecte discriminatie op grond van handicap

A. Algemene beginselen

Een indirecte discriminatie op grond van handicap vindt plaats wanneer: 

• een op het eerste gezicht neutrale praktijk;
• personen met een handicap in vergelijking met andere personen kan benadelen;
• tenzij die praktijk objectief wordt gerechtvaardigd. Dit is het geval wanneer de praktijk een legitiem doel nastreeft en de middelen om dit doel te bereiken passend en noodzakelijk zijn.[5] Een praktijk die personen met een handicap benadeelt, is niet noodzakelijk wanneer de discriminerende impact kan worden vermeden door redelijke aanpassingen.[6] Als aan die voorwaarden is voldaan, moet ten slotte een afweging worden gemaakt tussen het nadeel voor personen met een of meer beschermde kenmerken en het belang van het nagestreefde doel.

Voor het vaststellen van een indirecte benadeling hoeft niet te worden vastgesteld dat personen met een beschermd kenmerk in de praktijk benadeeld worden maar volstaat het om vast te stellen dat die bepaling een dergelijk effect kan hebben.[7]

De Geschillenkamer onderzoekt in twee stappen of een discriminatie bewezen is. In de eerste stap gaat de Geschillenkamer na of de indienster van de klacht feiten aanvoert die het bestaan van een discriminatie kunnen doen vermoeden.

Als de indienster van de klacht een vermoeden van discriminatie kan aanvoeren, is het aan de verweerder om te bewijzen dat er geen sprake is van discriminatie.[8] De verweerder kan dit doen door het vermoeden van discriminatie te weerleggen of door de bijzondere benadeling te rechtvaardigen.

De indienster van de klacht voert aan dat:

• de vereiste om zich te registreren om gratis gebruik te kunnen maken van de niet-voorbehouden parkeerplaatsen, zorgt voor een disproportionele last voor personen met een handicap en haar spontane mobiliteit beperkt; en
• een controlesysteem dat automatisch retributies genereert zonder na te gaan of er een parkeerkaart voor personen met een handicap aanwezig is, de rechten van personen met een handicap schendt.

Het parkeerloket stelt dat de registratie van de nummerplaten noodzakelijk is om het parkeerbeleid digitaal te handhaven. Het parkeerloket helpt voortdurend mensen die moeite hebben met de digitaliseringen. Het fysiek loket wordt elke dag bemand en is voor iedereen toegankelijk. Personen met een handicap die het gunstregime niet willen gebruiken, kunnen nog steeds gratis parkeren op de voorbehouden plaatsen. 

B. Op het eerste gezicht neutrale praktijk

Houders van een parkeerkaart voor personen met een handicap moeten zich registreren voor ze gratis mogen parkeren op betalende plaatsen. Dit is een op het eerste gezicht neutrale praktijk, aangezien deze geldt voor al wie het gunstregime op de niet-voorbehouden plaatsen wil gebruiken.

C. Benadeling van personen met een beschermd kenmerk

In het oude systeem volstond het om de parkeerkaart voor personen met een handicap goed zichtbaar aan de voorruit te leggen. Het nieuwe systeem vereist een voorafgaande registratie. Op het moment van de feiten was de registratie beperkt tot twee nummerplaten. De indienster van de klacht geeft aan dat zij niet op de hoogte was van het nieuwe systeem, dat zorgt voor een administratieve belasting. 

Het systeem van registratie van nummerplaten houdt een bijkomende voorwaarde in. Personen met een handicap die deze voorwaarde niet naleven moeten een retributie betalen. Er is dus een benadeling van personen met een handicap.

D. Rechtvaardiging 

1. Legitiem doel

Het parkeerloket geeft aan dat de registratie noodzakelijk is om retributies die anders verschuldigd zouden zijn, te vermijden voor wie op betalende plaatsen parkeert. 

Het implementeren en handhaven van een gunstig parkeerbeleid voor houders van een parkeerkaart voor personen met een handicap, is een legitiem doel.

2. Passende en noodzakelijke middelen

De handhaving van het parkeerbeleid gebeurt door een scanwagen die de nummerplaten van geparkeerde wagens herkent. De registratie van de nummerplaat maakt het mogelijk om in het systeem aan te geven dat deze wagen gratis geparkeerd mag staan op niet-voorbehouden parkeerplaatsen. Er is geen ander systeem dat even goed werkt om na te gaan wie een parkeerkaart voor personen met een handicap heeft. 

De registratievereiste is dus passend en noodzakelijk om de doelstelling van het gunstregime te bereiken. 

3. Evenredigheid

Tot slot moet een afweging worden gemaakt tussen het nadeel van deze regeling voor personen met een handicap, enerzijds, en de doelstelling van het implementeren en handhaven van het gunstregime, anderzijds. 

Het parkeerloket erkent dat er in een ideale wereld uniforme regelgeving zou bestaan op nationaal of Europees niveau. Oostende kan echter alleen regelgeving uitvaardigen voor het eigen grondgebied. Het parkeerloket heeft de obstakels zoveel als mogelijk proberen weg te nemen, door een informatiecampagne, een gedoogperiode van vier maanden en een goede dienstverlening. Dagelijks levert het parkeerloket bijstand aan personen met een handicap. 

In die omstandigheden weegt het belang van het doel dat wordt nagestreefd, met name het uitvoeren en handhaven van een gunstig parkeerregime voor houders van een parkeerkaart voor personen met een handicap, op tegen het nadeel dat personen met een handicap kunnen ondervinden doordat zij hun nummerplaat moeten registreren. Die benadeling is dus gerechtvaardigd.

Oordeel van de Geschillenkamer

Om die redenen oordeelt de Geschillenkamer dat er geen indirecte discriminatie op grond van handicap overeenkomstig het Gelijkekansendecreet kan worden vastgesteld.