School discrimineert een leerlinge door haar uit te sluiten van een natuurtocht omwille van veronderstellingen over haar gezondheid
- Je kan hieronder de samenvatting van het oordeel en het volledige oordeel lezen.
- Je kan het oordeel ook downloaden in pdf-formaat.
Samenvatting oordeel
Situatie
De indieners van de klacht dienden een klacht in als wettelijke vertegenwoordigers van hun minderjarige dochter (hierna: de leerlinge). Tijdens haar zesde jaar middelbaar onderwijs besloot haar school, het Sint-Jozefscollege van Aarschot, dat ze niet mee mocht op een driedaagse natuurtocht. Volgens de school was dit nodig omwille van risico’s door gezondheidsproblemen en fysieke belemmeringen van de leerlinge. In het verleden was ze soms flauwgevallen of onwel geworden op school.
Volgens de indieners van de klacht was de beslissing van de school gebaseerd op verkeerde aannames over haar gezondheidstoestand en vermeende fysieke belemmeringen.
Beoordeling door de Geschillenkamer
De Geschillenkamer moest in deze zaak beoordelen of er sprake is van een directe discriminatie op grond van (vermeende) gezondheidstoestand en/of handicap.
De school heeft de leerlinge uitgesloten van deelname aan de natuurtocht omdat ze ervan uitging dat de leerlinge door gezondheidsproblemen gevoelig was voor fysieke inspanningen en een bijzonder risico liep om tijdens de natuurtocht flauw te vallen. De school heeft de leerlinge dus minder gunstig behandeld op grond van aannames over haar gezondheidstoestand en haar fysieke mogelijkheden en beperkingen.
Het verzekeren van de veiligheid van de leerlinge is een legitiem doel dat een minder gunstige behandeling kan rechtvaardigen. Daarbij is dan wel vereist dat blijkt dat aan de deelname van de leerlinge aan de natuurtocht een bijzonder risico is verbonden, onderscheiden van het risico dat voor alle leerlingen geldt tijdens een meerdaagse natuurtocht. De Geschillenkamer stelde vast dat de school geen elementen aanbracht die konden onderbouwen dat de leerlinge een bijzonder risico liep om flauw te vallen en dat ze om gezondheidsredenen niet op veilige wijze aan de natuurtocht zou kunnen deelnemen.
De Geschillenkamer stelde daarnaast vast dat de school tot haar beslissing is gekomen op grond van eigen aannames over de gezondheidstoestand en beperkingen van de leerlinge. De school heeft hierbij de stellingen van de leerlinge en haar ouders niet in overweging genomen. Ze had echter in dialoog moeten treden met de leerlinge en haar ouders over de inschatting dat het omwille van haar gezondheidstoestand en fysieke belemmeringen nodig was om haar uit te sluiten.
Oordeel
Om die redenen oordeelt de Geschillenkamer dat er sprake is van een directe discriminatie op grond van vermeende gezondheidstoestand en/of handicap overeenkomstig het Gelijkekansendecreet.
Aanbevelingen
Om de vastgestelde discriminatie te beëindigen, beveelt de Geschillenkamer de school aan:
- als structurele maatregel, om geen leerlingen uit te sluiten van onderwijsactiviteiten op basis van niet-onderbouwde aannames over hun gezondheidstoestand of beperkingen;
- als structurele maatregel, om, wanneer ze het voornemen heeft om een leerling anders te behandelen omwille van vermeende gezondheidsproblemen of een vermeende handicap, daarover in dialoog te treden met de leerling en diens ouders.
Volledig oordeel
De Geschillenkamer, samengesteld uit voorzitter Stijn Smet, bijzitter Jelle Flo en bijzitter Marie Spinoy, en bijgestaan door griffier Dorien Geeroms, spreekt het volgende oordeel uit:
Procedure
De Geschillenkamer heeft de klacht ontvangen op 16 maart 2026.
De fase van het uitwisselen van standpunten en overtuigingsstukken werd afgerond op 11 juni 2026.
De Geschillenkamer ontving de volgende stukken:
- het standpunt van de verweerster van 21 april 2026
- het antwoord van de indieners van de klacht van 18 mei 2026
- het antwoord van de verweerster van 11 juni 2026.
De minderjarige dochter van de indieners van de klacht werd gehoord op 27 augustus 2026. Een verslag van dit horen werd toegevoegd aan het dossier.
De Geschillenkamer behandelde de zaak tijdens een hoorzitting op 10 september 2026. Eén van de indieners van de klacht (de vader van de minderjarige) was zelf aanwezig en werd bijgestaan door advocaat A. Lemmens voor advocaat K. Maes. De verweerster werd vertegenwoordigd door twee personeelsleden en door advocaten L. Verstreken en E. Van de Venne.
De Geschillenkamer ontvangt een klacht pas nadat een poging tot bemiddeling is doorlopen bij de afdeling Eerstelijnsdienst en Bemiddeling van het Vlaams Mensenrechteninstituut.[1] Omwille van de vertrouwelijkheid van de bemiddeling mag de Geschillenkamer niet geïnformeerd worden over wat er zich tijdens de bemiddeling heeft afgespeeld.[2]
De Geschillenkamer beslist om een aantal passages uit het tweede standpunt van de indieners van de klacht (op p. 10, 16 en 24) en uit de twee standpunten van de verweerster (op p. 5 van het eerste standpunt en op p. 5 van het tweede standpunt) uit het dossier te weren. Dit wil zeggen dat de Geschillenkamer met deze passages uit die standpunten geen rekening houdt bij haar beoordeling. De Geschillenkamer weert deze passages omdat ze inhoudelijk over de bemiddelingspoging gaan.
Feiten
De indieners van de klacht dienden een klacht in als wettelijke vertegenwoordigers van hun minderjarige dochter (hierna: de leerlinge). Zij volgde sinds haar eerste jaar secundair onderwijs les op het Sint-Jozefscollege van Aarschot, de verweerster in deze zaak. In het schooljaar 2025-2026 volgde zij er het zesde jaar middelbaar onderwijs.
Van 4 tot en met 6 maart 2026 gingen voor de zesdejaars “bezinningsdagen” door. De school organiseerde vier activiteiten waartussen de leerlingen konden kiezen: een driedaagse natuurtocht, abdijdagen, relatiedagen en inleefdagen. Ze gaven daarvoor in de herfst van 2025 een voorkeur op. De leerlinge koos de natuurtocht. De tocht vindt doorgaans plaats in de Ardennen en verloopt zoveel mogelijk over bospaden, waarbij op vaste kampeerplaatsen wordt overnacht. De groep wandelt op de eerste en derde dag ongeveer vijftien kilometer en op de tweede dag ongeveer dertig kilometer. De leerlingen dragen tijdens de wandeling hun tenten en proviand zelf.
Omdat er meer leerlingen wensten deel te nemen aan de natuurtocht dan er plaatsen waren, bepaalde de school begin november 2025 via loting wie mocht deelnemen. De leerlinge werd toen geselecteerd. Op 3 november 2025 werden de groepen voor de tocht samengesteld. Later die week sprak de klastitularis van de leerlinge haar aan over een bezorgdheid van de school over haar deelname aan de natuurtocht. De bezorgdheid hield verband met het feit dat de leerlinge in het verleden op school gezondheidsproblemen had gehad en daarbij soms was flauwgevallen of onwel geworden. Na dit gesprek belde de graadcoördinator van de derde graad de moeder van de leerlinge over de bezorgdheid dat de natuurtocht niet veilig zou zijn voor de leerlinge. De vader van de leerlinge belde later terug om aan te geven dat zij wilde en kon meegaan. Hij stuurde de school een e-mail op 16 november 2025 om zijn argumenten toe te lichten.
Op 17 november 2025 organiseerde de graadcoördinator een overleg met de begeleiders van de natuurtocht, de toenmalige directeur en de klastitularis. Eén van de begeleiders was de leerkracht lichamelijke opvoeding die aanwezig was op de sportdag van 22 september 2025. Tijdens die sportdag had de leerlinge een flauwte gehad. Op het overleg van 17 november 2025 werd besloten dat de leerlinge niet mee kon gaan op de natuurtocht. De graadcoördinator haalde de leerlinge uit de les om haar dat te laten weten.
De school bezorgde de beslissing ook aan haar ouders in een e-mail van 17 november 2025. Op 18 november 2025 lichtte de klastitularis ook twee vriendinnen van de leerlinge in over de beslissing en de redenen daarvoor. Haar ouders protesteerden tegen de beslissing in verdere e-mails op 18 en 20 november 2025 en bezorgden op 1 december 2025 een brief van hun advocaat. Op 8 januari 2026 had hun advocaat een gesprek met de nieuwe directeur van de derde graad, die de beslissing nogmaals bevestigde.
De leerlinge mocht zich inschrijven voor één van de drie andere activiteiten, maar wilde dat niet. De school schreef haar in voor de relatiedagen, waarbij de leerlingen activiteiten doen die focussen op samenwerken en het versterken van groepscohesie. De leerlinge was tijdens de bezinningsdagen afwezig.
De Geschillenkamer heeft de klacht ontvangen op 16 maart 2026.
Standpunten partijen
Standpunt indieners klacht
Volgens de indieners van de klacht heeft de school de leerlinge gediscrimineerd op basis van haar gezondheidstoestand en een vermeende fysieke belemmering.
Zij houden voor dat de school de leerlinge niet heeft laten deelnemen aan de natuurtocht op basis van subjectieve aannames over haar gezondheidstoestand. De school gaat ervan uit dat de tocht voor haar te zwaar zou zijn. De leerlinge is nochtans fit en kon de wandeltocht aan. Er is geen sprake van een veiligheidsrisico dat voor haar groter zou zijn dan voor andere leerlingen. In de mate dat de school vreest voor de impact op (de ervaring van) andere deelnemers van een mogelijk en hypothetisch incident, staat dat ook haaks op de verwachte solidariteit en inclusie.
De goede fysieke conditie van de leerlinge bleek volgens de indieners van de klacht onder meer uit:
- haar deelname aan verschillende meerdaagse wandeltochten van de Chiro van vergelijkbare aard in de voorbije jaren;
- het feit dat ze meermaals per week 20 kilometer naar school fietste;
- haar andere fysieke activiteiten in haar vrije tijd, zoals wekelijks tennissen en jaarlijks skiën; en
- haar prestaties op de fysieke testen ‘motorische basiscompetenties’ op school.
Ze heeft tijdens haar hele schooltijd ook aan alle schoolreizen en -activiteiten deelgenomen zonder aanpassingen. Ook voor de natuurtocht waren geen aanpassingen nodig.
De school verwijst naar afwezigheden, flauwtes en niet-deelname aan de lessen lichamelijk opvoeding van de leerlinge en suggereert dat deze alle aan eenzelfde, blijvende problematiek te wijten zijn. De indieners van de klacht brengen aan dat de leerlinge in het verleden een eetstoornis heeft gehad maar daarvan al sinds het schooljaar 2024-2025 was hersteld. Ze is tijdens de acute fase van haar eetstoornis (tijdens schooljaar 2022-2023) en nadien, als gevolg van faalangst en stress bij bijvoorbeeld toetsen en examens, een aantal keer flauwgevallen.
Dat bewijst volgens de indieners echter niet dat zij in het schooljaar 2025-2026 een fysieke belemmering had waardoor de leerlinge onvoldoende kracht, snelheid of uithoudingsvermogen zou hebben voor de natuurtocht. Ze benadrukken dat de redenen voor veel van de afwezigheden waarnaar de school verwijst, zoals een (buik)griep of een controleafspraak bij een arts of specialist, niet relevant zijn om de fysieke capaciteiten van de leerlinge te beoordelen.
De school stelt volgens hen ook onterecht dat de leerlinge nog steeds last zou hebben van flauwvallen. De school verwijst in het bijzonder naar de sportdag in september 2025. De leerlinge is toen onwel geworden maar dat was enkel te wijten aan de suikerdip na een hoge inspanning bij het spinnen.
De indieners van de klacht erkennen dat de leerlinge een medisch attest van 15 oktober 2025 had met een vrijstelling voor de lessen lichamelijke opvoeding, maar stellen dat dit over één soort activiteit ging. De leerlinge werd op dat ogenblik snel duizelig van roterende bewegingen en moest specifiek deze bewegingen vermijden.
De indieners van de klacht merken op dat zij in verband met de bezinningsdagen niet de kans hebben gekregen om de goede fysieke conditie van de leerling te staven met een medisch attest. De graadcoördinator wilde enkel zelf een gesprek met de huisarts. Voor de indieners van de klacht ging dat in tegen hun privacy. De vader van de leerlinge stelde voor dat de graadcoördinator de huisarts zou aanschrijven maar de graadcoördinator heeft dat niet gedaan.
Nu voor de leerlinge geen bijzonder veiligheidsrisico gold bij de natuurtocht, was de uitsluiting geen passende maatregel die op die grond kan worden verantwoord. De uitsluiting heeft daarentegen wel een negatieve impact op de leerlinge gehad. Waar de school verwijst naar verschillende risico’s tijdens de natuurtocht, vragen de indieners van de klacht zich af welke risicoanalyse de school heeft uitgevoerd en wat haar noodplan was geweest voor noodgevallen bij andere leerlingen. Enkel de leerlinge moest haar fysieke capaciteit aantonen, andere leerlingen niet. Volgens haar mocht een klasgenoot wel deelnemen aan de natuurtocht ook al had die tijdens de schooljaren 2024-2025 en 2025-2026 omwille van fysieke problemen aan zeer weinig lessen lichamelijke opvoeding deelgenomen.
Als de school meende dat de leerlinge een fysieke belemmering had, had zij moeten nagaan of er geen redelijke aanpassingen mogelijk waren. De school heeft dit nagelaten en is daarover niet in dialoog gegaan met de leerlinge en haar ouders. De andere invullingen van de bezinningsdagen waren geen evenwaardig alternatief voor haar uitsluiting.
De indieners van de klacht geven aan dat school de beslissing eenzijdig heeft genomen, zonder ernstig onderzoek naar aanpassingen en ondanks herhaalde vragen om overleg. De uitsluiting werd aan de leerlinge op een intimiderende wijze meegedeeld door haar tijdens de les weg te roepen voor een één-op-één gesprek zonder aanwezigheid van een vertrouwenspersoon. Ze kreeg toen het gevoel dat ze geen andere keuze had dan zich neer te leggen bij de beslissing van de school.
Standpunt verweerster
Volgens de school is er geen sprake van discriminatie. Ze heeft de leerlinge inderdaad niet laten deelnemen aan de natuurtocht. De school heeft de leerlinge anders behandeld dan andere leerlingen op basis van haar gezondheidstoestand aangezien die verschilt van de gezondheidstoestand van andere leerlingen. De uitsluiting was gerechtvaardigd door een legitiem doel, namelijk de veiligheid en gezondheid van de leerlinge, en gesteund op de objectieve informatie waarover de school in november 2025 beschikte. Hoewel ook andere elementen besproken zijn, zoals de veiligheid van andere leerlingen, de mogelijke uitdagingen voor de vrijwillige begeleiders en het slagen van de tocht, was de hoofdreden voor de beslissing van de school steeds de veiligheid van de leerlinge.
Het is voor de school mogelijk dat de leerlinge sportief en fit is en de tocht veilig en zonder voorvallen had kunnen afleggen. De school moest echter een risico-inschatting maken op basis van de informatie die zij in november 2025 had. Ze verwijst naar verschillende elementen waaruit volgens haar op dat moment bleek dat er een reëel risico bestond dat de leerlinge zou flauwvallen tijdens de natuurtocht:
- de medische voorgeschiedenis van de leerlinge die volgens de school gekenmerkt wordt door (langdurige) periodes van afwezigheid en regelmatig flauwvallen, ook naar aanleiding van fysieke inspanning, die mogelijk ook tijdens de natuurtocht aanwezig zouden zijn;
- een overzicht van afwezigheden van de leerlinge tijdens haar verschillende schooljaren op de school;
- een doktersattest dat aangaf dat zij wegens ziekte niet kon deelnemen aan de lessen lichamelijke opvoeding van 15 oktober 2025 tot en met 23 november 2025.
De leerlinge bezeerde zich soms lelijk door het flauwvallen. De school benadrukt in het bijzonder dat de leerlinge in het schooljaar van de natuurtocht, met name op de sportdag van 22 september 2025, flauwviel en een uur nodig had voor zij weer enigszins te been was. Ze bleef de rest van de dag verzwakt en kon een groot deel van de dag niet meer deelnemen aan de activiteiten.
In november 2025 wees niets er dus op dat dat de gezondheidsproblemen waarmee de leerlinge al vier jaar worstelde begin maart 2026 verdwenen zouden zijn. De leerlinge had medische attesten kunnen bijbrengen waaruit iets anders zou blijken, maar heeft dat niet gedaan. De risico-inschatting is volgens de school nadien enkel bevestigd door verdere afwezigheden en voorvallen in de loop van 2026.
Volgens de school zou de tocht voor de leerlinge te zwaar zijn, en ook zwaarder zijn dan voor andere leerlingen omdat zij al flauwtes heeft gekregen bij fysieke inspanningen, zoals op de sportdag, en omdat zij in het algemeen gevoelig is. De omstandigheden waarin de natuurtocht plaatsvindt, brengen volgens de school voor de leerlinge bovendien verschillende veiligheidsrisico’s met zich mee. De tocht vereist een stevige fysieke inspanning over onregelmatig terrein, waarbij de leerlingen (en begeleiders) ook afhankelijk zijn van het weer, met kans op vriestemperaturen en winterse neerslag. Volgens de school zijn er dan ook concrete veiligheidsrisico’s voor het geval de leerlinge zou flauwvallen: onvoorspelbaar mobiel bereik, hulpdiensten die moeilijk ter plaatse raken, regen en koude, mogelijk lang moeten wachten of ver moeten wandelen naar een hulppost, risico op onderkoeling en het feit dat begeleiders niet medisch geschoold zijn en mogelijk niet de precieze hulp kunnen bieden die nodig is. De school benadrukt daarom in haar communicatie over de natuurtocht dat leerlingen hiervoor ‘100% fysiek in orde’ moeten zijn. De natuurtocht wordt georganiseerd door leerkrachten die zich hiervoor engageren in hun vrije tijd en die de omgeving het best kennen. De beslissing van 17 november 2025 was gedragen door alle aanwezigen, ook door deze leerkrachten.
De omstandigheden van de natuurtocht zijn volgens de school niet te vergelijken met die van een gewone sportles, een activiteit van de jeugdbeweging, een fietstocht of een ochtendloop.
De school benadrukt dat zij haar risicoanalyse ernstig neemt. In het verleden zijn al leerlingen uitgesloten van de natuurtocht om gezondheidsredenen, bijvoorbeeld omwille van een voorgeschiedenis van knieproblemen. De leerling, naar wie de indieners verwijzen, die wel mee mocht, bevond zich in een andere situatie dan die van de leerlinge. De school overweegt om in de toekomst een attest van de ouders en/of de huisarts te vragen als voorwaarde voor deelname.
De school heeft bekeken of er aanpassingen mogelijk waren zodat de leerlinge toch zou kunnen deelnemen, zoals het voorzien van een extra begeleider. Ze heeft besloten dat dit het veiligheidsrisico niet substantieel zou verminderen. De school is steeds bereid om na te denken over mogelijke aanpassingen. De leerlinge heeft aan andere schooluitstappen wel steeds kunnen deelnemen en heeft anders ook steeds aanpassingen gekregen op school.
De school stelt dat de leerlinge aan drie andere evenwaardige alternatieven (zonder gelijkaardig risico) kon deelnemen voor de bezinningsdagen. De school heeft de leerlinge dan ook geen kans ontzegd. Ook wie niet uitgeloot werd tijdens de loting, kon niet mee op natuurtocht.
De school beschouwt haar leerlingen als volwaardige gesprekspartners en heeft voor de beslissingen wel gesprekken gehad met de leerlinge en haar ouders. De beslissing om de leerlinge niet te laten deelnemen op natuurtocht is rechtstreeks mondeling aan haar toegelicht, zonder bedoeling om haar te intimideren. Het klopt dat de beslissing toen al genomen was. Het leek de school niet nodig en is niet de gewoonte dat er een vertrouwenspersoon aanwezig is bij elk gesprek met een leerling. De school betreurt wel dat de communicatie met de leerlinge en haar ouders voor de beslissing niet steeds ideaal verlopen is. Ze streeft ernaar om hieruit te leren voor de toekomst.
Beoordeling door de Geschillenkamer
De Geschillenkamer moet in deze zaak beoordelen of er sprake is van een directe discriminatie op grond van (vermeende) gezondheidstoestand en/of handicap.
Directe discriminatie op grond van gezondheidstoestand en/of handicap
De indieners van de klacht stellen dat:
- hun dochter werd uitgesloten uit de driedaagse natuurtocht;
- op grond van aannames over haar gezondheidstoestand en vermeende fysieke belemmeringen;
- ook al kon zij zonder bijzonder risico deelnemen aan de natuurtocht.
1.1 Algemene beginselen
Een directe discriminatie op grond van gezondheidstoestand en/of handicap vindt plaats wanneer:
- iemand minder gunstig wordt behandeld dan iemand anders in een vergelijkbare situatie;
- op grond van gezondheidstoestand en/of handicap (oorzakelijk verband);
- tenzij die ongunstige behandeling objectief wordt gerechtvaardigd. Dit is het geval wanneer de ongunstige behandeling een legitiem doel nastreeft en de middelen om dit doel te bereiken passend en noodzakelijk zijn.[3] Een minder gunstige behandeling van een persoon met een handicap is niet noodzakelijk wanneer de minder gunstige behandeling kan worden vermeden door redelijke aanpassingen.[4] Als aan die voorwaarden is voldaan, moet ten slotte een afweging worden gemaakt tussen het nadeel voor personen met een of meer beschermde kenmerken en het belang van het nagestreefde doel.
Voor de vaststelling van een discriminatie op grond van gezondheidstoestand en/of handicap is het niet vereist dat de persoon die discriminatie heeft ervaren zelf een bepaalde gezondheidstoestand of handicap heeft. Ook wanneer een persoon minder gunstig wordt behandeld omdat iemand anders verkeerdelijk veronderstelt dat die persoon een bepaalde gezondheidstoestand of handicap heeft, kan er sprake zijn van discriminatie.[5] Het Gelijkekansendecreet verbiedt ook deze zogenaamde attributieve discriminatie of discriminatie op grond van een vermeend kenmerk.[6]
De Geschillenkamer onderzoekt in twee stappen of een discriminatie bewezen is. De eerste stap is vervuld als de indiener van de klacht feiten aanvoert die het bestaan van een discriminatie kunnen doen vermoeden. Als de indiener van de klacht een vermoeden van discriminatie aanvoert, moet de verweerster vervolgens (in de tweede stap) bewijzen dat er geen sprake is van een discriminatie. De verweerster kan dit doen door het vermoeden van discriminatie te weerleggen of door de minder gunstige behandeling te rechtvaardigen.[7]
1.2 Toepassing
1.2.1 Minder gunstige behandeling op grond van vermeende
gezondheidstoestand en/of handicap
De school heeft de leerlinge uitgesloten van deelname aan de natuurtocht omdat ze ervan uitging dat de leerlinge door gezondheidsproblemen gevoelig was voor fysieke inspanningen en een bijzonder risico liep om tijdens de natuurtocht flauw te vallen. Aldus heeft de school de leerlinge minder gunstig behandeld op grond van aannames over haar gezondheidstoestand en haar fysieke mogelijkheden en beperkingen.
Tussen de partijen is betwist of deze aannames correct en voldoende onderbouwd waren. Volgens de indieners van de klacht had de leerlinge in het schooljaar van de natuurtocht (2025-2026) geen gezondheidsproblemen of beperkingen die een bijzonder risico met zich meebrachten. De Geschillenkamer onderzoekt dit verder bij de beoordeling van de rechtvaardiging van de minder gunstige behandeling.
1.2.2 Rechtvaardiging: geen bijzonder risico aangetoond
De school geeft aan dat de leerlinge niet mee mocht op natuurtocht om veiligheidsredenen. Dit is op zich een legitiem doel. Daarbij is dan wel vereist dat blijkt dat aan de deelname van de leerlinge een bijzonder risico is verbonden. Dit risico moet zich onderscheiden van het algemene risico dat eigen is aan het ondernemen van een driedaagse staptocht in min of meer afgelegen natuurgebied, en in min of meer barre omstandigheden.
De Geschillenkamer stelt vast dat er geen elementen in het dossier zijn die onderbouwen dat de school er in november 2025 kon van uitgaan dat de leerlinge een bijzonder risico zou lopen om flauw te vallen na een fysieke inspanning.
De leerlinge had in het verleden een eetstoornis maar die was op dat moment al meer dan een schooljaar goed behandeld en onder controle. Dat wordt door de school niet betwist, en wordt bevestigd door een attest van de kinderpsychiater van 15 oktober 2025. In het hele schooljaar 2024-2025 was zij tweemaal flauwgevallen op school, schijnbaar als gevolg van stress en faalangst. In september 2025 had zij een flauwte gekregen tijdens de sportdag, schijnbaar als gevolg van een suikerdip na een tijdelijke intense inspanning bij het spinnen. De school betwist voor het overige niet dat de leerlinge algemeen fit en in goede conditie was. In die omstandigheden kan niet zonder meer worden aangenomen dat de leerlinge snel zou flauwvallen als gevolg van elke fysieke inspanning.
De school brengt geen andere elementen aan die het aangevoerde bijzondere risico verder onderbouwen. Ze verwijst naar een reeks afwezigheden. De Geschillenkamer stelt echter vast dat het merendeel van de afwezigheden niet gerelateerd is aan een bijzonder risico op flauwvallen. Zo gaat het om verschillende eenmalige afwezigheden omwille van een virale infectie of afwezigheden voor een controle-afspraak. De school verwijst daarnaast naar een medisch attest voor de lessen lichamelijke opvoeding voor de periode van 15 oktober tot 23 november 2025. Ook een attest voor de lessen lichamelijke opvoeding met een beperkte geldingsduur kan de inschatting dat de leerlinge in maart 2026 wellicht niet in staat zou zijn om op veilige wijze deel te nemen aan de natuurtocht niet onderbouwen.
Uit andere gegevens die niet worden betwist blijkt daarentegen dat de leerlinge wel degelijk mocht worden verondersteld op een veilige manier deel te nemen aan de natuurtocht. De leerlinge was gewend aan vergelijkbare fysieke inspanningen. Zij fietste geregeld van bij haar moeder naar school en terug (10 kilometer per rit). Ze ging ook al jaren probleemloos op Chiro-tochten van 12 dagen met veel wandelen en fietsen en waarbij ze haar eigen bagage moest dragen. De indieners van de klacht hadden daarnaast aangeboden een medisch attest voor te leggen maar de school heeft haar beslissing genomen zonder verdere medische informatie op te vragen of af te wachten.
Aangezien geen bijzonder risico blijkt, kan de uitsluiting van de natuurtocht niet gezien worden als een passende en noodzakelijke maatregel om de veiligheid te verzekeren. De Geschillenkamer stelt vast dat de uitsluiting niet objectief gerechtvaardigd wordt. Om die reden is er sprake van een directe discriminatie op grond van de vermeende gezondheidstoestand en/of handicap van de leerlinge.
1.2.3 Dialoog met de ouders en de leerlinge
Als onderdeel van hun klacht geven de indieners van de klacht aan dat zij zich onvoldoende gehoord en betrokken voelden in de aanloop naar de uitsluitingsbeslissing.
Wanneer een school de inschatting maakt dat het nodig is om een leerling anders te behandelen op grond van een vermeende handicap en/of gezondheidstoestand, dan moet die school in dialoog treden met de leerling en diens ouders om de gelijkwaardige participatie van de leerling zoveel als mogelijk te verzekeren.
De Geschillenkamer stelt vast dat de school tot haar beslissing is gekomen op grond van eigen aannames over de gezondheidstoestand en beperkingen van de leerlinge, en zonder dat zij de stellingen van de leerlinge en haar ouders in overweging genomen hebben. Nadat de beslissing was genomen, is er nog communicatie gevoerd, maar die was beperkt tot het uitleggen van de beslissing. Er was geen ruimte om de beslissing te heroverwegen. De school geeft zelf aan dat zij voor de toekomst lessen trekt uit hoe deze communicatie is verlopen.
Oordeel van de Geschillenkamer
Om die redenen oordeelt de Geschillenkamer dat er sprake is van een directe discriminatie op grond van vermeende gezondheidstoestand en/of handicap overeenkomstig het Gelijkekansendecreet.
Aanbevelingen van de Geschillenkamer
Om de vastgestelde discriminatie te beëindigen, beveelt de Geschillenkamer de school aan:
- als structurele maatregel, om geen leerlingen uit te sluiten van onderwijsactiviteiten op basis van niet-onderbouwde aannames over hun gezondheidstoestand of beperkingen;
- als structurele maatregel, om, wanneer ze het voornemen heeft om een leerling anders te behandelen omwille van vermeende gezondheidsproblemen of een vermeende handicap, daarover in dialoog te treden met de leerling en diens ouders.
Voetnoten
- Artikel 13, §5 VMRI-decreet.
- Artikel 13, §4 VMRI-decreet.
- Artikel 16, §1 Gelijkekansendecreet.
- Zie bv. Hof van Justitie 15 juli 2021, C-795/19, XX t. Tartu Vangla, § 46-52.
- Zie artikel 16, §1 Gelijkekansendecreet.
- Artikel 16, §1 GelijkekansendecreetZie ook oordeel 2025-19 van 27 juni 2025.
- Artikel 36, §1 Gelijkekansendecreet.