Sociale woonmaatschappij LeefGoed discrimineert op grond van handicap en gezondheidstoestand in de toewijzing van een woning die niet was aangepast aan medische noden

Situatie 

De indieners van de klacht, een echtpaar met twee kinderen, stellen dat zij worden gediscrimineerd op grond van handicap en afkomst bij de toewijzing van een sociale woning door OCMW Hulshout en sociale woonmaatschappij LeefGoed. 

Een door de verweerders gekende zware handicap was volgens hen niet correct opgenomen in hun dossier, met belangrijke gevolgen voor de toewijzing van een sociale woning. Ze weigerden een onaangepaste woning, en bezorgden documenten die de medische noden van de indienster aantoonden aan LeefGoed. Toch werd de weigering ongegrond verklaard, waardoor ze drie maanden moesten wachten op een nieuwe toewijzing en van de wachtlijst zouden worden geschrapt indien ze een tweede toewijzing zouden weigeren. 

Beoordeling door de Geschillenkamer

De Geschillenkamer moest in deze zaak onderzoeken of er sprake is van indirecte discriminatie door het OCMW Hulshout, op grond van handicap en gezondheidstoestand en op grond van afkomst en nationale of etnische afstamming. 

Volgens de indieners van de klacht heeft het OCMW geen volledige en correcte informatie opgenomen in het aanvraagdossier voor een sociale huurwoning. Zo zou er in het dossier niet mee opgenomen zijn dat één van de indieners geen trappen kan doen en nood heeft aan een slaapkamer op het gelijkvloers. Dit zou ervoor hebben gezorgd dat de sociale woonmaatschappij LeefGoed hen vervolgens een sociale huurwoning heeft aangeboden die niet is aangepast aan de noden van de echtgenote. 

De Geschillenkamer vindt geen aanwijzing dat het OCMW bij het verschaffen van bijstand de indieners van de klacht niet correct zou hebben geïnformeerd, bevraagd of begeleid. De indieners van de klacht brengen geen stukken of gegevens bij waaruit blijkt dat het OCMW bij het verschaffen van bijstand zo zou optreden dat de indieners van de klacht kunnen worden getroffen op het raakvlak van de kenmerken gezondheidstoestand, handicap of afkomst of etnische of nationale afstamming. 

De Geschillenkamer moet vervolgens onderzoeken of er sprake is van indirecte discriminatie op grond van handicap en gezondheidstoestand bij de toewijzing van een woning door de sociale woonmaatschappij LeefGoed. LeefGoed beschouwde de weigering van de toegewezen woning als ongegrond, zelfs wanneer de indieners die weigering staafden met documenten die de noden van de indienster staafden. De Geschillenkamer stelt vast dat de indieners van de klacht een nadeel hebben ondervonden door de schijnbaar neutrale praktijk van de woonmaatschappij om bij het beoordelen van de gegrondheid van een weigeringsbeslissing, enkel rekening te houden met informatie en stukken zoals die beschikbaar zijn op het ogenblik van de aanvraag, en niet met informatie en stukken die worden bijgebracht na de aanvraag en weigering, maar alvorens is beslist over de gegrondheid van de weigering. 

De Geschillenkamer neemt aan dat de vlotte administratieve verwerking van aanvragen en weigeringen en toewijzingen van sociale woningen een legitiem doel is, en dat de praktijk om enkel rekening te houden met de informatie en stukken die beschikbaar zijn op het ogenblik van de aanvraag, pertinent en nuttig is om dat doel te bereiken. Evenwel is die praktijk niet strikt noodzakelijk om dat doel te bereiken. Deze praktijk vormt dus een indirecte discriminatie in de zin van het Gelijkekansendecreet.

Oordeel 

Om die redenen oordeelt de Geschillenkamer dat:

• niet kan worden vastgesteld dat het OCMW van Hulshout de indieners van de klacht heeft gediscrimineerd bij het verschaffen van bijstand in het kader van hun aanvraag om een sociale woning;
• sociale woonmaatschappij LeefGoed de indieners van de klacht indirect heeft gediscrimineerd op grond van handicap en gezondheidstoestand door bij het ongegrond verklaren van hun weigering van een woning die niet was aangepast aan hun medische noden, slechts rekening te houden met de informatie en stukken die beschikbaar waren op het ogenblik van de aanvraag, en niet met informatie of stukken die op een later tijdstip zijn bijgebracht, nadat de aanvraag was gedaan, maar alvorens werd beslist om die weigering ongegrond te bevinden.

Aanbevelingen

Om de vastgestelde discriminatie te vermijden, beveelt de Geschillenkamer aan dat sociale woonmaatschappij LeefGoed bij het beoordelen van de gegrondheid van een weigeringsbeslissing, 

• zowel ten aanzien van de indieners van de klacht,
• als ten aanzien van andere kandidaten voor het verkrijgen van een sociale woning, 

rekening zou houden met alle informatie en stukken waarover de woonmaatschappij op dat ogenblik beschikt, en niet louter met de informatie en stukken zoals die beschikbaar waren op het ogenblik van de aanvraag.

De Geschillenkamer, samengesteld uit voorzitter Yves Thiery, bijzitter Eva Brems en bijzitter Jelle Flo, en bijgestaan door griffier Dorien Geeroms, spreekt het volgende oordeel uit:

Procedure

De Geschillenkamer heeft de klacht ontvangen op 7 november 2025.

De indieners verzochten om een versnelde procedure zoals voorzien in artikel 34 Procedurebesluit. De Geschillenkamer heeft dit verzoek ingewilligd en stelde verkorte termijnen vast. 

De fase van het uitwisselen van standpunten en overtuigingsstukken werd afgerond op 23 december 2025. 

De Geschillenkamer ontving volgende stukken: 

• het standpunt van sociale woonmaatschappij LeefGoed van 26 november 2025
• het standpunt van OCMW Hulshout van 28 november 2025
• het antwoord van de indieners van de klacht van 12 december 2025
• het standpunt van sociale woonmaatschappij LeefGoed van 23 december 2025
• het antwoord van OCMW Hulshout van 23 december 2025.

De Geschillenkamer behandelde de zaak tijdens een hoorzitting op 15 januari 2026. De indiener van de klacht was zelf aanwezig en werd bijgestaan door advocaat S. Vanbesien. De indienster van de klacht werd vertegenwoordigd door advocaat S. Vanbesien. Het OCMW Hulshout werd vertegenwoordigd door een personeelslid dat online deelnam aan de hoorzitting. Sociale woonmaatschappij LeefGoed werd vertegenwoordigd door advocaat P. Wijns. 

Feiten

De indieners van de klacht – een dame met een handicap (de echtgenote) en haar echtgenoot, die ook haar mantelzorger is (de echtgenoot) – moesten in het voorjaar van 2025 dringend op zoek naar een nieuwe woning omdat hun bestaande huurovereenkomst was ontbonden bij vonnis van de vrederechter, en zij hun woning zouden moeten verlaten. 

Met bijstand van het OCMW van Hulshout (hierna ook: het OCMW) hebben zij een spoedaanvraag ingediend bij sociale woonmaatschappij LeefGoed (hierna ook: de woonmaatschappij) voor een sociale huurwoning, en zich ingeschreven bij het centraal inschrijvingsregister.

De echtgenote kampt met fysieke beperkingen als gevolg van fibromyalgie (een aandoening die chronische pijn, stijfheid en vermoeidheid veroorzaakt) en doofheid aan één oor. Daarnaast kampt zij met depressie, een bipolaire stoornis en een posttraumatische stressstoornis. Zij kan moeilijk trappen op- of afgaan. De indieners van de klacht hebben twee kinderen. Een woning die is aangepast aan hun noden moet dus minimaal drie slaapkamers hebben, en minstens een slaapkamer (en badkamer) op het gelijkvloers. 

De woonmaatschappij heeft geen dergelijke woningen in haar patrimonium. 

Bij hun inschrijving in het centraal inschrijvingsregister – met bijstand en in aanwezigheid van een medewerker van het OCMW – hebben de indieners van de klacht aangegeven dat de woning aangepast moest zijn aan medische noden, zonder die noden op dat ogenblik omstandig en specifiek te verduidelijken. Ze hebben niet uitdrukkelijk verduidelijkt dat die aanpassing inhield dat er een slaapkamer moet beschikbaar zijn op het gelijkvloers. 

Op 8 mei 2025 doet de woonmaatschappij een aanbod voor een eengezinswoning. 

De indieners van de klacht weigeren de aangeboden woning omdat die niet beantwoordt aan hun medische noden – in het bijzonder, omdat de woning geen gelijkvloerse slaapkamer heeft.

Op 12 mei 2025 brengen de indieners van de klacht een attest van een arts aan, waarin wordt gemeld dat de echtgenote om medische redenen nood heeft aan een woning met een verdieping op het gelijkvloers. 

Op 19 mei 2025 meldt de woonmaatschappij aan de indieners van de klacht dat de woonmaatschappij de weigering van de aangeboden woning als “ongegrond” beschouwt, omdat zij bij hun aanvraag geen melding zouden hebben gemaakt van de nood aan een aangepaste woning met slaapkamer op het gelijkvloers. 

Het als ongegrond beschouwen van een dergelijke weigering heeft verschillende gevolgen. Indien een kandidaat-huurder na een eerste ongegrond bevonden weigering, nog een tweede maal een woning weigert zonder gegrond bevonden reden, dan wordt de kandidaat-huurder geschrapt uit het centraal inschrijvingsregister. Daarnaast worden al bij de eerste ongegronde weigering, gedurende een periode van drie maanden, geen woningen meer aangeboden, tenzij de kandidaat-huurders vragen om alsnog een woning aan te bieden. Daartoe moet dan een antwoordstrook worden ingevuld, ondertekend en teruggezonden. Bij de kennisgeving dat de weigering als ongegrond wordt beschouwd, is ook vermeld dat als de indieners van de klacht niet akkoord gaan, zij de woonmaatschappij kunnen contacteren, of binnen 30 dagen een brief kunnen zenden aan de afdeling Toezicht van het Agentschap Wonen. Tot slot gelden het niet-aanbieden gedurende drie maanden en een schrapping uit het centraal inschrijvingsregister ook ten aanzien van andere sociale verhuurders – die misschien wel over een aangepaste woning beschikken. 

Uiteindelijk hebben indieners van de klacht op 28 augustus 2025 bevel gekregen van een gerechtsdeurwaarder om de woning die zij tot dan betrokken, te verlaten tegen 15 oktober 2025. Zij zijn dan tijdelijk ingetrokken bij een familielid, en doen inmiddels beroep op het OCMW van de gemeente van dat familielid. 

Standpunten partijen

Beoordeling door de Geschillenkamer 

I. Verzoek tot anonimisering tweede verweerder (OCMW Hulshout)

Het OCMW verzoekt om in het oordeel geen vermelding te maken van OCMW Hulshout of van een regionale aanduiding waaruit de naam van de gemeente kan worden afgeleid. Als redenen geeft het OCMW aan dat het sociale dienstverlening verschaft op gemeentelijk niveau in een relatief kleine gemeente, zodat zelfs bij anonimiseren van de gegevens van natuurlijke personen, de indieners van de klacht alsnog zouden kunnen worden geïdentificeerd. Daarnaast werken slechts een beperkt aantal mensen op de sociale dienst van het OCMW. Het vermelden van de gemeente in combinatie met de inhoud van het dossier kan leiden tot ongewilde herkenbaarheid van individuele medewerkers, wat hun privacy, beroepsveiligheid, veiligheid en professionele integriteit zou kunnen raken. 

Oordelen van de Geschillenkamer vermelden betrokken rechtspersonen bij naam, tenzij er gewichtige redenen zijn om dat niet te doen.[1]  

De Geschillenkamer merkt op, vooreerst, dat de indieners van de klacht niet vragen dat het OCMW van Hulshout niet bij naam zou worden vermeld. Het OCMW van Hulshout kan zich niet beroepen op het recht op privacy van de indieners van de klacht, om voor zichzelf de anonimisering te vragen. 

Het OCMW van Hulshout houdt voor dat de professionele integriteit, of nog de veiligheid of functioneren van zijn medewerkers in het gedrang zou kunnen worden gebracht door het publiceren van de identiteit van het OCMW van Hulshout. 

De Geschillenkamer merkt op, vooreerst, dat de Geschillenkamer geen namen of persoonsgegevens van individuele medewerkers van het OCMW van Hulshout zal vermelden in zijn openbaar gemaakte oordeel.

Voor wat de identiteit van het OCMW van Hulshout zelf betreft, stelt de Geschillenkamer vast dat het OCMW van Hulshout wel stelt maar niet afdoende aannemelijk maakt of staaft dat met die openbaarmaking ook de medewerkers van het OCMW worden getroffen. Dat Hulshout een relatief kleine gemeente is doet daaraan geen afbreuk. 

De Geschillenkamer overweegt verder dat het toestaan van de anonimisering van het OCMW van Hulshout zelf, de regel van principiële openbaarheid van de gegevens van rechtspersonen volledig zou uithollen. Daarbij houdt de Geschillenkamer er ook en in het bijzonder rekening mee dat het OCMW van Hulshout precies een openbare instelling is, van wie ook meer transparantie mag worden verwacht dan van een louter private rechtspersoon, en waarbij er ook een groter maatschappelijk belang is bij die openbaarheid.

De Geschillenkamer wijst het verzoek om anonimisering af omwille van een gebrek aan gewichtige redenen.

II. Bevoegdheid van de Geschillenkamer

De woonmaatschappij houdt voor dat het Vlaams Mensenrechteninstituut niet bevoegd zou zijn om de klacht te onderzoeken, omdat de indieners eerst klacht hadden moeten indienen bij de Vlaamse Ombudsdienst en zij zouden dit niet hebben gedaan.

Er bestaat geen wettelijke regel die indieners van een klacht zou verplichten om eerst klacht te doen bij de Vlaamse Ombudsdienst alvorens het Vlaams Mensenrechteninstituut of de Geschillenkamer op regelmatige wijze zouden kunnen worden gevat. 

De klacht is niet onontvankelijk om deze reden. 

III. Ontvankelijkheid: belang 

De woonmaatschappij stelt dat de klacht onontvankelijk is wegens gebrek aan belang, omdat de echtgenote zelf geen klacht zou hebben ingediend, er geen volmacht voorligt, en de echtgenoot die de klacht heeft ingediend, zelf geen persoon met een handicap is. 

De Geschillenkamer stelt vast dat de indieners van de klacht in de loop van de procedure zijn bijgestaan en vertegenwoordigd door een advocaat, die zowel in de conclusie van de indieners van de klacht, als mondeling ter zitting, heeft verklaard dat hij optreedt voor beide indieners van de klacht. 

De Geschillenkamer aanvaardt dat een advocaat als gevolmachtigde van een partij verschijnt zonder dat hij van enige volmacht moet doen blijken.[2] Er bestaat geen wet die van een advocaat een bijzondere lastgeving eist om partijen te vertegenwoordigen in een procedure bij de Geschillenkamer van het VMRI. 

Dat wil zeggen dat beide indieners van de klacht, zowel de echtgenote die een handicap heeft als de echtgenoot die mantelzorger is, regelmatig aanwezig zijn als partij in deze procedure. 

Beide indieners van de klacht doen ook allebei, onafhankelijk van elkaar, en elk voor zichzelf, blijken van het vereiste belang dat zij hebben bij hun klacht.

Voor de echtgenote met een handicap wordt dit niet betwist. 

De echtgenoot heeft zelf geen handicap maar is mantelzorger van zijn echtgenote, met wie hij ook samenleeft en een gezinsleven deelt. Aan de woonmaatschappij wordt door de indieners van de klacht verweten dat de indieners van de klacht zijn gediscrimineerd bij de toewijzing van een geschikte woning. In deze zaak is voor hen een geschikte woning: een woning met slaapkamer en badkamer op het gelijkvloers, omdat de echtgenote moeilijk trappen kan op- of afgaan. Of hierbij ook werkelijk een discriminatie is begaan, vergt een beoordeling ten gronde. Het spreekt echter voor zich dat een discriminatie bij het toewijzen van een geschikte woning aan beide indieners van de klacht, de echtgenoot zowel als de echtgenote, ook de echtgenoot raakt. Verder heeft die ook een impact heeft op het gezinsleven, en dus noodzakelijk ook op de echtgenoot. Daarnaast en daarenboven heeft die ook een impact op de zorgtaken die de echtgenoot als mantelzorger ten behoeve van zijn echtgenote verricht. Voor de echtgenoot gaat het dus om een mogelijke discriminatie bij associatie. 

De Geschillenkamer oordeelt dat beide indieners van de klacht regelmatig aanwezig zijn als partij in de procedure en doen blijken van het vereiste belang. 

IV. Ontvankelijkheid: kennelijk ongegrond

Het OCMW stelt dat de klacht kennelijk ongegrond is, en om die reden onontvankelijk zou zijn. Volgens het OCMW maken de indieners van de klacht geen vermoeden van discriminatie aannemelijk, en zijn er geen aanwijzingen dat het OCMW zou hebben gediscrimineerd op basis van handicap, afkomst of sociale positie. 

Overeenkomstig artikel 13, §3, VMRI-decreet is een klacht niet ontvankelijk wanneer zij kennelijk ongegrond is.[3] 

Indien wat het OCMW voorhoudt, zou kloppen – namelijk dat de indieners van de klacht geen vermoeden van discriminatie aannemelijk maken, wat hierna wordt onderzocht – en dat er geen aanwijzingen zijn dat het OCMW zou hebben gediscrimineerd, dan zou de klacht van de indieners wel ongegrond, maar daarom niet kennelijk ongegrond zijn. 

Met kennelijk of manifest ongegrond worden klachten bedoeld waarvan op het eerste gezicht, dat wil zeggen, zonder verder onderzoek of studie, reeds blijkt dat de klacht niet gegrond kan worden verklaard. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer uit de bewoordingen van de klacht zelf al blijkt dat er geen sprake kan zijn van discriminatie. Dat is niet het geval voor deze klacht, minstens verduidelijkt het OCMW niet op welke wijze of om welke reden dit zo zou zijn. Of er al dan niet een vermoeden of aanwijzingen van discriminatie voorhanden zijn, vergt net een onderzoek en beoordeling ten gronde, waarbij de Geschillenkamer zowel de uiteenzettingen van partijen als de stukken die zij bijbrengen moet onderzoeken. Die beoordeling is een gewone beoordeling ten gronde. 

De klacht is niet onontvankelijk omdat zij kennelijk ongegrond zou zijn. 

V. Indirecte discriminatie op grond van handicap en gezondheidstoestand en op grond van afkomst en nationale of etnische afstamming – de bijstand die is verstrekt door het OCMW

Een indirecte discriminatie op grond van handicap en gezondheidstoestand en op grond van afkomst en nationale of etnische afstamming vindt plaats wanneer: 

• een op het eerste gezicht neutrale praktijk;
• personen met deze beschermde kenmerken in vergelijking met andere personen kan benadelen;
• tenzij die praktijk objectief wordt gerechtvaardigd. Dit is het geval wanneer de praktijk een legitiem doel nastreeft en de middelen om dit doel te bereiken passend en noodzakelijk zijn.[4] Een praktijk die personen met een handicap benadeelt, is niet noodzakelijk wanneer de discriminerende impact kan worden vermeden door redelijke aanpassingen.[5] Als aan die voorwaarden is voldaan, moet ten slotte een afweging worden gemaakt tussen het nadeel voor personen met een of meer beschermde kenmerken en het belang van het nagestreefde doel (evenredigheid in de strikte zin).

Voor het vaststellen van een indirecte benadeling hoeft niet te worden vastgesteld dat personen met een beschermd kenmerk in de praktijk benadeeld worden, maar volstaat het om vast te stellen dat de betrokken praktijk een dergelijk effect kan hebben.[6]

Ten aanzien van het OCMW voeren de indieners van de klacht aan, beknopt samengevat:

• dat het OCMW bij het bieden van ondersteuning geen volledige en correcte informatie zou hebben opgenomen in hun aanvraagdossier voor een sociale huurwoning en ook heeft nagelaten er de nodige attesten aan toe te voegen;
• dat het OCMW bij het bieden van ondersteuning op de hoogte was van hun gezondheidstoestand, handicap en migratieachtergrond, en onvoldoende rekening heeft gehouden met het feit dat documenten invullen en gevraagde informatie correct begrijpen niet vanzelfsprekend is voor hen;
• dat de nalatigheid van het OCMW ervoor heeft gezorgd dat de woonmaatschappij hen vervolgens een sociale huurwoning heeft aangeboden die niet is aangepast aan de noden van de echtgenote;

De Geschillenkamer stelt vast dat de indieners van de klacht zich als kandidaat-huurders van een sociale woning moeten aanmelden bij het centraal inschrijvingsregister. De taak die het OCMW in dat verband heeft vervuld, is het verschaffen van bijstand en begeleiding. Het OCMW heeft hen daarbij niet vertegenwoordigd, en heeft het stellen van die rechtshandelingen niet van hen overgenomen of dat in hun naam en voor hun rekening gedaan. Zoals het OCMW heeft uiteengezet (en door partijen ook niet wordt betwist), heeft het OCMW geen autonome, eigen toegang tot het centraal inschrijvingsregister. Het blijven de (wilsbekwame) indieners van de klacht die moeten instaan voor de inschrijving en voor hun bevestiging van die inschrijving, en voor het tijdig en                         volledig vervullen van de formaliteiten die daarbij zijn vereist. 

De Geschillenkamer stelt ook vast dat alle attesten die de indieners bijbrengen, en waaruit blijkt dat de echtgenote moeilijkheden ondervindt om de trap te nemen en ook nood heeft aan een woning met een slaapkamer en badkamer op het gelijkvloers, dateren van na de aanvraag en toewijzing van de woning, en dus ook van na het ogenblik waarop het OCMW bijstand heeft verschaft aan de indieners van de klacht. 

De Geschillenkamer merkt hierbij op dat uit het gegeven dat het OCMW in het verleden reeds bijstand zou hebben verschaft aan de indieners van de klacht, op een ander tijdstip, in een andere context en met een ander doel, niet volgt dat het OCMW ook later en bij het verschaffen van bijstand met het oog op het bekomen van een aangepaste sociale woning, op de hoogte was of moest zijn, tot in de details, van de gezondheidstoestand of specifieke noden op andere domeinen van de indieners van de klacht. Dergelijke omstandigheden kunnen evolueren in de tijd. 

De Geschillenkamer vindt geen aanwijzing dat het OCMW bij het verschaffen van bijstand – en daartoe was de tussenkomst van het OCMW beperkt – niet zorgvuldig en naar best vermogen zou hebben gehandeld, en de indieners van de klacht niet zou hebben geïnformeerd, bevraagd en begeleid. Een dergelijke aanwijzing kan niet afdoende blijken uit het gegeven dat bij een aanvraag die is gedaan en waarvoor de verzoekers zelf moeten instaan, pas op een later tijdstip nuttige attesten en andere documentatie zijn gevoegd, en ook niet uit het gegeven dat op het invulformulier bepaalde aanduidingen niet zijn gedaan. 

Daarbij merkt de Geschillenkamer ook op dat de Geschillenkamer niet bevoegd is om een loutere onzorgvuldigheid of fout van het OCMW bij het verschaffen van dergelijke bijstand te beoordelen. De Geschillenkamer is pas bevoegd indien met een dergelijke of andere fout – die niet wordt vermoed, en in deze zaak en op basis van de stukken die de Geschillenkamer kent, onbewezen blijft – ook een discriminatie zou worden gepleegd.

De indieners van de klacht brengen geen stukken of gegevens bij waaruit aanwijzingen blijken dat het OCMW bij het verschaffen van bijstand zo zou optreden dat de indieners van de klacht kunnen worden getroffen op het raakvlak van de kenmerken gezondheidstoestand, handicap of afkomst of etnische of nationale afstamming.  

Uit geen enkel element of stuk blijkt dat de indieners van de klacht door de wijze waarop het OCMW bijstand aanbiedt, zouden zijn benadeeld ten opzichte van anderen met een andere gezondheidstoestand, zonder handicap of zonder een bepaalde afkomst of etnische of nationale afstamming, maar met een nood om beroep te doen op het OCMW voor bijstand.

De Geschillenkamer kan niet vaststellen dat het OCMW van Hulshout de indieners van de klacht zou hebben gediscrimineerd bij het verschaffen van bijstand met het oog op het bekomen van een aangepaste sociale woning. 

VI. Indirecte discriminatie op grond van handicap en gezondheidstoestand – de toewijzing van een woning door de woonmaatschappij

De Geschillenkamer merkt vooreerst en louter duidelijkheidshalve op wat volgt. De woonmaatschappij beschikt niet over woningen met een gelijkvloerse slaapkamer. 

Dat heeft voor gevolg dat de woonmaatschappij niet in de mogelijkheid verkeert om aan de indieners van de klacht een aangepaste woning aan te bieden. Een onmogelijke prestatie wordt van niemand gevergd en het niet uitvoeren daarvan kan dan ook niet worden gezien als discriminatie. 

Het is in ieder geval niet zo dat de indieners van de klacht als redelijke aanpassing voor een persoon met een handicap hebben gevraagd om een woning met een gelijkvloerse slaapkamer aan te bieden en dat de woonmaatschappij dit ten onrechte zou hebben geweigerd, of dat de woonmaatschappij de indieners van de klacht zou hebben gediscrimineerd door geen aangepaste woning aan te bieden. 

Dat wordt ook niet voorgehouden.

De indieners van de klacht houden voor dat zij werden gediscrimineerd door de woonmaatschappij, doordat de woonmaatschappij ten aanzien van hen een schijnbaar neutrale praktijk en regel zou hebben gehandhaafd, die hen echter benadeelt ten opzichte van andere kandidaat-huurders, met name kandidaat-huurders zonder handicap, bepaalde gezondheidstoestand of migratieachtergrond. 

Uit de chronologie van het dossier blijkt dat de indieners van de klacht in het centraal inschrijvingsregister hadden vermeld dat zij een woning zochten die was aangepast aan medische noden, zonder dat echter op dat ogenblik die medische noden nader waren gedetailleerd. Op 8 mei 2025 hebben zij vervolgens een woning geweigerd omdat de woning niet voldeed aan hun medische noden, zijnde de nood aan een gelijkvloerse slaapkamer.  Vervolgens hebben zij op 12 mei 2025 een verklaring van een arts bijgebracht, waarin inderdaad is aangegeven dat dit hun medische nood is, waaraan zij een aangepaste woning vragen. Het is evident zo dat de medische nood die in dit attest van 12 mei 2025 wordt geattesteerd, ook al bestond en actueel was op het ogenblik van de aanvraag. Op 19 mei 2025 heeft de woonmaatschappij de weigeringsbeslissing van de indieners van de klacht ongegrond verklaard. Daarbij heeft de woonmaatschappij uitdrukkelijk slechts rekening gehouden met de informatie waarover zij beschikte op het ogenblik van de aanvraag, en heeft de woonmaatschappij geen rekening willen houden met de informatie die op 12 mei 2025 is bijgebracht, nadat de woning is geweigerd, maar alvorens werd beslist om die weigering als ongegrond te beschouwen. 

De Geschillenkamer neemt aan dat dit de courante praktijk is, en die praktijk is minstens schijnbaar neutraal, om in de beoordeling van de gegrondheid van een weigering bij het aanbod van een sociale woning, slechts rekening te houden met de informatie die beschikbaar is voor de woonmaatschappij op het ogenblik van de aanvraag.

Evenwel is het voor personen die niet kampen met een handicap, en die geen aangepaste woning behoeven, eenvoudiger en minder belastend om zich in te schrijven in het centraal aanmeldingsregister en reeds op het ogenblik van die inschrijving hun noden en wensen, als die er al zijn, omstandig en gedetailleerd en gestaafd aan de hand van stukken op te geven, als er al dergelijke stukken zouden zijn die moeten worden bijgevoegd. 

Voor wie, zoals de indieners van de klacht, specifieke medische noden heeft, vraagt een en ander een grotere inspanning. Daarbij geldt ook dat de indieners van de klacht ook nood hadden aan bijstand van het OCMW om zich in te schrijven in het centraal inschrijvingsregister. Dat wil niet zeggen dat het OCMW dan verantwoordelijk is voor de juistheid van die inschrijving. Het geeft wel aan dat die inschrijving van de indieners van de klacht een meerinspanning vraagt.

Daarbij is het naar het oordeel van de Geschillenkamer ook zo dat een beslissing om een weigering als ongegrond te beschouwen, nadelig is voor wie een woning weigert. Die beslissing beperkt immers de kansen van de indieners van de klacht om snel een geschikte woning toegewezen te krijgen aanzienlijk. Kandidaat-huurders worden bij een eerste ongegrond bevonden weigering voor drie maanden ‘geschorst’, en bij een tweede ongegrond bevonden weigering zelfs geschrapt. Die maatregelen gelden voor het ganse centrale inschrijvingsregister, en niet enkel voor de woonmaatschappij die beslist om een weigering ongegrond te bevinden. 

Of kandidaat-huurders om andere redenen geen woning zouden kunnen toegewezen krijgen – bijvoorbeeld, omdat de woonmaatschappij geen dergelijke woningen heeft, of nog omdat zij wanbetaler zouden zijn, omdat zij vervolgens geen antwoordstrook hebben ingevuld of een beroepstermijn hebben laten verstrijken, of om welke reden dan ook – doet er geen afbreuk aan dat zij op die manier, in die mate, en op dat ogenblik wel zijn benadeeld geweest.

De Geschillenkamer stelt vast dat de indieners van de klacht een nadeel hebben ondervonden door de schijnbaar neutrale praktijk van de woonmaatschappij om bij het beoordelen van de gegrondheid van een weigeringsbeslissing, enkel rekening te houden met informatie en stukken zoals die beschikbaar zijn op het ogenblik van de aanvraag, en niet met informatie en stukken die worden bijgebracht na de aanvraag en weigering, maar alvorens is beslist over de gegrondheid van de weigering. 

Dat nadeel zouden zij niet hebben ondervonden als de echtgenote niet zou kampen met een handicap en indien het gezin dus niet om die reden een aangepaste woning nodig zou hebben. 

Evenmin wordt dit nadeel ongedaan gemaakt door de mogelijkheid om binnen de dertig dagen een beroep in te stellen tegen die beslissing bij het Agentschap Wonen in Vlaanderen. Dat vereist immers bijkomende administratieve stappen, terwijl de relevante informatie en documentatie precies al eerder was meegedeeld, maar niet in de overweging was betrokken. Uit de chronologie blijkt trouwens dat ook andere instellingen die zijn aangeschreven, dan nog enkel rekening wilden houden met informatie die beschikbaar was op het ogenblik van de aanvraag. 

De Geschillenkamer neemt aan dat de vlotte administratieve verwerking van aanvragen en weigeringen en toewijzingen van sociale woningen een legitiem doel is, en dat de praktijk om enkel rekening te houden met de informatie en stukken die beschikbaar zijn op het ogenblik van de aanvraag, pertinent en nuttig is om dat doel te bereiken. De Geschillenkamer neemt aan dat de verwerking van aanvragen en het nemen van beslissingen op die manier inderdaad sneller en eenvoudiger zal verlopen. 

Evenwel is die praktijk niet strikt noodzakelijk om dat doel te bereiken, en kan de ernstige nadelige impact voor personen met een handicap worden vermeden door ook rekening te houden met informatie en stukken die kort na de weigeringsbeslissing worden bijgebracht, en alvorens de beslissing over de gegrondheid van de weigering wordt genomen, en zonder dat dit voor de woonmaatschappij een bijzonder grote meerinspanning zou vergen.

Dat niet doen vormt om die reden een indirecte discriminatie op basis van handicap en gezondheidstoestand. 

Oordeel van de Geschillenkamer

De Geschillenkamer oordeelt dat niet kan worden vastgesteld dat het OCMW van Hulshout de indieners van de klacht heeft gediscrimineerd bij het verschaffen van bijstand in het kader van hun aanvraag om een sociale woning toegewezen te krijgen. 

De Geschillenkamer oordeelt dat sociale woonmaatschappij LeefGoed de indieners van de klacht indirect heeft gediscrimineerd op grond van handicap en gezondheidstoestand door bij het ongegrond verklaren van hun weigering van een woning die niet was aangepast aan hun medische noden, slechts rekening te houden met de informatie en stukken die beschikbaar waren op het ogenblik van de aanvraag, en niet met informatie of stukken die op een later tijdstip zijn bijgebracht, nadat de aanvraag was gedaan, maar alvorens is beslist om die weigering ongegrond te bevinden. 

Aanbeveling van de Geschillenkamer

Als aanbeveling om die discriminatie te vermijden, beveelt de Geschillenkamer aan dat sociale woonmaatschappij LeefGoed bij het beoordelen van de gegrondheid van een weigeringsbeslissing, zowel ten aanzien van de indieners van de klacht, als ten aanzien van andere kandidaten voor het verkrijgen van een sociale woning, rekening zou houden met alle informatie en stukken waarover de woonmaatschappij op dat ogenblik beschikt, en niet louter met de informatie en stukken zoals die beschikbaar waren op het ogenblik van de aanvraag.