Discriminatie
Het recht om niet gediscrimineerd te worden is een mensenrecht. Toch kunnen mensen in hun dagelijks leven discriminatie ervaren. Discriminatie kan iedereen treffen en kan zich voordoen in verschillende situaties.
Wat is discriminatie?
Wanneer iemand je zonder rechtvaardiging minder gunstig behandelt of je benadeelt op basis van bepaalde kenmerken, is er sprake van discriminatie.
Enkele voorbeelden van discriminatie:
- Een verhuurder weigert een woning te verhuren aan een lesbisch koppel.
- Een werkgever wil geen werknemers aanwerven van een bepaalde etnische afstamming.
- Bij een concert worden personen in een rolstoel niet toegelaten.
Welke kenmerken zijn er?
Bij discriminatie moet er altijd een link zijn met een of meer beschermde kenmerken. Het Gelijkekansendecreet verbiedt discriminatie op basis van de volgende kenmerken:
| Beschermde kenmerken | ||||
|---|---|---|---|---|
| Geslacht | Gezinsverantwoordelijkheden | |||
| Leeftijd | Seksuele oriëntatie | |||
| Burgerlijke staat | Geboorte | |||
| Vermogen | Geloof of levensbeschouwing | |||
| Politieke overtuiging | Syndicale overtuiging | |||
| Taal | Gezondheidstoestand | |||
| Handicap | Fysieke of genetische eigenschap | |||
| Sociale positie | Nationaliteit | |||
| Zogenaamd ras | Huidskleur | |||
| Afkomst | Nationale of etnische afstamming |
Wat valt onder gezinsverantwoordelijkheden?
Onder gezinsverantwoordelijkheden vallen ook: het aanvragen of opnemen van adoptieverlof, moederschapsverlof, borstvoedingsverlof, geboorteverlof, ouderschapsverlof, zorgverlof, pleegouderverlof, arbeidsverzuim wegens overmacht in verband met dringende familieomstandigheden, in geval van ziekte of een ongeval, flexibele arbeidsregelingen voor zorgdoeleinden, tijdskrediet, zorgkrediet of andere wettelijke verlofregelingen met als doelstelling om voor werknemers een betere combinatie van werk en gezin mogelijk te maken.
Wat valt onder geslacht?
Onder geslacht vallen ook de volgende beschermde kenmerken: genderidentiteit, genderexpressie, zwangerschap, bevalling, moederschap, het geven van borstvoeding, adoptie, medisch begeleide voortplanting, vader- en meemoederschap, geslachtsverandering of seksekenmerken.
Wat valt onder burgerlijke staat?
Onder burgerlijke staat valt ook gezinssamenstelling.
Vormen van discriminatie
Directe discriminatie
Je wordt minder gunstig behandeld op basis van een van de bovenstaande beschermde kenmerken, zonder dat hiervoor een rechtvaardiging bestaat. Bijvoorbeeld wanneer iemand zich omwille van een handicap niet mag inschrijven voor een opleiding.
Indirecte discriminatie
Ook wanneer iedereen op dezelfde manier wordt behandeld, kan er discriminatie zijn, namelijk wanneer een neutrale behandeling een discriminerende impact heeft. De op het eerste gezicht neutrale behandeling zorgt ervoor dat je op basis van een beschermd kenmerk benadeeld wordt, zonder dat hiervoor een rechtvaardiging bestaat. Bijvoorbeeld: Een lokale supermarkt zoekt nieuwe medewerkers. In de advertentietekst staat: ‘Kandidaten moeten minimaal 1m80 groot zijn’. Deze advertentie zal vooral vrouwen uitsluiten, aangezien meer vrouwen dan mannen minder dan 1m80 groot zijn. Dit kan dus een indirecte discriminatie vormen.
(Seksuele) intimidatie
Je komt in aanraking met ongewenst gedrag dat te maken heeft met een van de beschermde kenmerken. Dit gedrag heeft tot doel of gevolg dat je waardigheid wordt aangetast en er wordt een vijandige, beledigende, kwetsende of vernederende omgeving gecreëerd. Denk bijvoorbeeld aan een leraar die doorheen het schooljaar een leerlinge viseert en voor de rest van de klas belachelijk maakt omwille van haar religie.
Er is sprake van seksuele intimidatie als het ongewenste gedrag een seksuele connotatie heeft.
Weigeren van een redelijke aanpassing
Je vraagt omwille van je handicap een redelijke aanpassing maar die wordt niet gemaakt. Redelijke aanpassingen zijn maatregelen die personen met een handicap in een onaangepaste omgeving toelaten om op gelijke basis met anderen te participeren. Denk bijvoorbeeld aan de vraag om deeltijds te werken als dat het mogelijk maakt om met je handicap te werken of het gebruik van een laptop met voorleessoftware voor een leerling met dyslexie. Degene van wie je de aanpassing vraagt, mag die enkel weigeren wanneer de aanpassing een onevenredige belasting zou inhouden. Het Gelijkekansendecreet voorziet een voorbeeldprocedure die je kan gebruiken om redelijke aanpassingen te vragen.
Opdracht geven tot discrimineren
Het is verboden om anderen de opdracht te geven om te discrimineren. Denk bijvoorbeeld aan verhuurders die een immokantoor opdragen hun pand niet te verhuren aan koppels van hetzelfde geslacht of personen van een bepaalde afkomst.
Wetgeving
Vlaamse anti-discriminatiewetgeving: